Manieren om leeftijd van bomen te bepalen

Ik zie momenteel dat er overal heel veel gesnoeid en gezaagd wordt, overal liggen takken en ook hele bomen worden zonder pardon neergehaald.
Ik weet dat het in veel gevallen wel een goede zaak is maar ik heb persoonlijk  altijd moeite met zo'n forse kaalslag, van mij zou het wel iets minder rigoureus toe mogen gaan.


Bij mij in de buurt heeft ook een prachtige oude parktuin een enorme onderhoudsbeurt gehad, waarbij er flink gesnoeid en gezaagd is en het enorm open is geworden. Ik hoop dat ik er iets minder treurig over zal zijn als het blad weer aan de bomen komt, maar voorlopig vind ik het er niet mooier van geworden.
Deze prachtige statige oude Beuk, waar ik zo dol op ben heeft er ook aan moeten geloven en is ontdaan van heel veel mooie grote kromme takken. Het zal vast nodig geweest zijn maar ik vind  dat deze boom van een hoop schoonheid is ontdaan...


Maar het kan natuurlijk nog erger, deze boom is helemaal omgezaagd. Ik weet niet of ze deze stam nu verder laten liggen om het weer ten goede te laten komen aan  de natuur. Ik hoop het en ben benieuwd wat er zal gebeuren. Her en der liggen in de oude parktuin ook al stukken boomstam, die er door de omgevingsinvloeden mooi verweerd uit gaan zien en zo fraaie stukken natuurkunst worden.


Als ik van die grote eerbiedwaardige bomen zie vraag ik mij wel eens af hoe oud die zullen zijn. Een eenvoudige, maar niet super nauwkeurige manier van de leeftijd  bepalen, is het meten van de omtrek van de boom. Je neemt de omtrek op zo'n 1.50 meter vanaf de grond en we gaan er vanuit dat een boom gemiddeld ongeveer 2,5 cm per jaar in dikte groeit, dus in omvang.
Je moet er bij deze meting wel rekening mee houden dat de ene boomsoort harder groeit dan de andere soort. Zo groeit een wilg bijvoorbeeld veel sneller dan een Taxus... maar het is bijvoorbeeld wel een heel leuke meting om samen met kinderen te doen.
Bovenstaande oude Beuk  bleek een omtrek te hebben van 4.60 meter. Als je dan uitgaat van de 2,5 cm groei per jaar dan komen we voor deze boom uit op een leeftijd die om en nabij de 184 jaar zal liggen, een eerbiedwaardige oude boom.



Een veel betrouwbaarder manier is om de leeftijd te bepalen aan de hand van jaarringen. Bomen groeien in de lengte, maar ook in de breedte en daarbij worden jaarringen gevormd.
De jaarringen bestaan uit lichte en donkere ringen. De lichte ringen vormen zogenaamd voorjaarshout, in het voorjaar groeit een boom het snelst en daarom zijn die ringen ook meestal het breedst. De donkere ringen worden het zomerhout of late hout genoemd, deze ringen zijn veel smaller omdat de boom dan ook veel minder snel groeit.
Een lichte en een donkere ring vormen samen een jaar van groei. Als je dit weet kan je door alle ringen te tellen de leeftijd van een boom bepalen.


Dat klinkt simpel, maar er zijn mensen die er een hele studie van hebben gemaakt om jaarringen te bestuderen, dat zijn de dendrochronologen. Er is aan de jaarringen ook heel wat af te lezen over bijvoorbeeld de weersomstandigheden waarin een boom is gegroeid.
Allerlei omstandigheden kunnen de groei van een boom beïnvloeden, ernstige droogte, een insectenplaag die de boom aantast of een  een obstakel in de buurt van de boom die de groei verhinderd.
Een dendrochronoloog kan al dat soort zaken uitzoeken en zo de levensgeschiedenis van de boom herleiden.



Een boom die ziek is wordt meestal omgezaagd om te voorkomen dat hij op een onverwacht moment zelf omvalt, wat tot gevaarlijke situaties kan leiden. Als zo'n boom is afgezaagd zie je soms pas hoezeer zo'n boom aangetast is door ziekte. Bij bovenstaande stam kan ik ook als leek wel zien dat dit geen gezonde boom meer was en dat het in dit geval goed was dat deze boom werd omgezaagd.
Zo'n zaagvlak ziet er, vind ik, wel heel bijzonder uit en was wat mij betreft wel een foto waard en zo heeft deze boom dan toch nog eeuwige roem gekregen.



Reacties

  1. Hoi Coby...

    Je hebt helemaal gelijk, het mag van mij
    ook wat minder rigoureus..
    ik heb soms het idee, dat de mensen die het moeten snoeien een open haard hebben en hun houtstek leeg is...maar goed dat is misschien een verkeerde gedachte van mij..
    Je hebt het mooi verwoord en in beeld gebracht...

    Lg., Nieske

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoi Coby,
    Wat een leuke, informatieve blog heb je weer gemaakt.
    Jaarringen tellen, dat hebben we nog wel eens gedaan op de basisschool en ik probeer het nu ook nog wel eens. De laatste foto laat zien hoe een boom aangetast kan worden. Ik was laatst boos omdat ze bij ons op het bedrijven terrein hele grote (oude) bomen hadden gekapt. totdat ik de stammen zag, leek wel op de foto van jou. En als een boom ziek is, mag ie van mij om.
    groetjes Ghita

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hallo Coby mooie foto's en veel informatie heb je weer in dit blog gezet.
    Soms ontkom je er niet aan om bomen te kappen, meestal zijn ze dan ziek, tenminste hier gaat dat wel zo.
    Ik wens je een heel fijn weekend.
    Groetjes Irma

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Hoi Coby,
    Hier in de omgeving zijn ze ook goed bezig om een aantal bomen te snoeien. Wat de reden is, weet ik ook niet precies. Je hebt het mooi vastgelegd in je blog, en dan de mooie uitleg erbij maakt het allemaal weer leerzaam.
    Groetjes, Sandra

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Mooi informatief blog, ik heb ook altijd moeite met het kappen en vraag me dan altijd af, was die boom ziek dan?
    Mooie foto's weer.
    Groet,
    Angelika

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Ook ik vind het altijd jammer om te zien dat de bomen gesnoeid worden Coby, zeker met oude verweerde bomen. Mooie serie heb je gemaakt en hopelijk kun je er straks in de lente toch van genieten.
    Gr. Tinie

    BeantwoordenVerwijderen
  7. heel leerzaam en mooi weer gegeven.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Leuk om dit zo te bespreken, zeer informatief geschreven en een origineel onderwerp.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Hoi Coby, ja ik vind het ook een triest gezicht als grote bomen worden gekapt.
    Zeker als een laan al zijn oude bomen moet verliezen.
    Zal best nodig zijn soms en jouw laatste foto levert het bewijs, gelukkig ga ik er niet over.
    Mooi leerzaam blog weer,

    groetjes Greet

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Ik ben het helemaal met je eens, Coby. Ik heb ook moeite met al dat gezaag. Hier planten ze bomen, die 5 jaar later al weer om liggen, omdat het fietspad of de weg plotseling breder moeten worden. Zijn ze net een beetje groot geworden. Ook hele oude bomen gaan hier om. Triest, maar het kan bijna niemand wat schelen. Mooie serie met goede info erbij. De boom van foto 5 zou toch zo in een sprookjesbos kunnen staan. Overigens gingen wij vroeger met school in de biologieles ringen van bomen tellen. Geen idee of dat soort dingen nog gedaan worden. Fijn weekend. Groetjes, Joke

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Hello Coby,
    Great post on a very interesting subject. It is always sad when a tree disapears from a neighborhood; when it is for a good reason, no problem.
    But sometimes, you ask yourself why? Why did they cut it? I think they really don't see trees as we do... Really intersting to know the ways to determinge the age of a tree. I knew about the circles but I don't know if I could be able to be precise with the count... :)
    Have a nice week!
    Greetings, Louise

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Hallo Coby,
    Ook hier kunnen ze het snoeiwerk tien jaar laten liggen om dan heel rigoureus alles tot de grond toe af te zagen. Soms ziet een boom er gezond uit, maar blijkt dat ie van binnen ziek is. Dat zie je duidelijk op jouw foto. Dan is het inderdaad wel nodig. Hopelij wordt het toch weer mooi als alles dadelijk uitschiet.
    Snoeien doet groeien, zeggen ze.
    Groetjes, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Hai Coby,

    Tsja, we motten weer es ingrijpen in de natuur en dat loopt steevast verkeerd af. Het gaat altijd van kwaad tot erger.
    Maar ik heb vandaag mijn leermomentjes om ieder geval weer gehad.
    Dat van de jaarringen wist ik wel, maar dat van de omtrek was mij niet bekend.
    Je wordt wederom bedankt, juf Coby, dat je mij weer iets wijzer hebt gemaakt, dan 10 minuten geleden;-)

    Groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Hey Coby,

    Interessant verhaal. De jaarringen was ik mee bekend, niet de centimeter om de boom.

    Bomen die zwart of vies van binnen zijn, laat je goed zien met de doorsnede van de boom. Ook deze informatie was mij niet voorbij gegaan ;)

    Het is nu inderdaad werken aan de bomen, hier in de wijk hoor ik ook gezaag en gesnipper. Soms vinden wij als leek de boom er niet mooier op worden. vooral de oude rustieke bomen. Die grillige vormen hebben wel wat.
    Wij als leek zullen daar heel anders tegenaan kijken.

    Je hebt een leuke en informatieve blog gemaakt, met prachtig beeldmateriaal.

    Gr. Nicole

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Je hebt er weer een zeer informatieve blog van gemaakt, Coby, leuk! De foto's zijn prachtige illustraties bij het verhaal, mooi gedaan.
    Hartelijke groet, Marion

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Weer een mooie combinatie van prachtige foto's en interessante informatie.
    Oude bomen spreken tot de verbeelding, zeker door de grillige vormen. Daar zou je eigenlijk niet (meer) aan moeten snoeien. Vermoedelijk zit er toch dood hout aan en dat kan gevaarlijk zijn.
    Snoeien en kappen hoort bij deze tijd van het jaar, omdat de vogels nog niet nestelen. Na 15 maart mag er in de bossen in ieder gekapt/gezaagd worden.

    lieve groet,
    Betsy
    Wolatelier DiAn

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Goede info weer in je blog Coby.
    Kappen is ook vaak nodig om wat 'lucht' in het bos te krijgen, zodoende kunnen andere bomen en struiken weer wat ruimte krijgen. Aan de andere kant worden er wel enkele tientallen jaren geschiedenis omgezaagd.
    Vaak mis je dan een karaktiserend plekje wat je jarenlang gewend was.

    Groeten,
    Ron

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Hoi, Coby,
    Ja, wat zal ik er van zeggen............ Het is mijn vakgebied en ik weet dat er soms niet aan te ontkomen is, maar het kan zeker een aantal ietsjes minder dol. Oog voor de natuur en wat meer cultuurtechnisch werk achterwege laten kan ook, is mijn mening. In een productiebos is het normaal en dan kun je op je gemak jaarringen tellen. Leuk en informatief gebracht!
    Groet,
    Ubel.

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Ik deel je gevoel. Ik kijk ook met spijt naar al die kaalslag. Tsja... ze zullen het wel weten (of niet... ).
    groetjes Albertine

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Dank voor jullie reactie en commentaren.
    Goed om te horen dat velen van jullie er ook wel eens moeite mee hebben
    dat er zo rigoureus wordt gesnoeid.
    En nu allemaal die grote bomen in je eigen omgeving meten natuurlijk :-)
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

10 soorten Lieveheersbeestjes

Ganzen in Nederland

Diverse soorten vinken voor de lens