Rups krijgt jongen...?!



Jaren geleden kreeg ik een berichtje van een kennis met de  mededeling: ‘Rups krijgt jongen’ en ze deed er ook een foto bij.
Nu kon ik op de foto niet goed zien wat er aan de hand was, maar een rups die jongen krijgt dat is onmogelijk. Dus moest het iets anders aan de hand zijn en dat was ook zo, er bleek uiteindelijk sprake te zijn van een 'geparasiteerde' rups, een rups waar een klein sluipwespje haar eitjes in had gelegd!

Onlangs kreeg ik opnieuw vragen over dit bijzondere natuurgebeuren en kreeg ik nieuwe foto’s toegestuurd, waarop ik besloot de blog te actualiseren en opnieuw onder de aandacht te brengen want het is een bizar maar ook wel heel interessant gebeuren, dat zich zomaar in je eigen tuin kan afspelen!


Een geparasiteerde rups van een koolwitje met gele coconnetjes van de larven van een sluipwesp

Om uit te zoeken wat er nu precies aan de hand was met de rups,  ben ik  toentertijd maar eens even met eigen ogen gaan kijken. Ik trof op een raam een rups aan die vastzat aan een verzameling gele coconnetjes.
Een bijzonder schouwspel dat ik nog nooit eerder had gezien, maar ik had wel eens gehoord van insecten die eitjes in een ander dier leggen en ik vermoedde dat zoiets hier ook het geval was.


Ik zag naast de rups op het raam ook nog een rups aan de dakgoot zitten en die heb ik mee naar huis genomen om te kijken of ik zou kunnen zien wat er uit zou komen. Thuis heb ik er nog wat extra foto's van gemaakt en vervolgens de cocons samen met de rups in een bakje gelegd.



Via de Vlinderstichting kreeg ik de bevestiging dat het inderdaad ging om een zogenaamde ‘geparasiteerde rups’ van het Groot Koolwitje. Dit houdt in dit geval in dat er een klein sluipwespje, met de naam Cotesia glomerata, afgekomen is op de geurstoffen die een koolplant afscheidt als eraan geknaagd wordt. Het slechts 3 mm grote sluipwespje legt vervolgens haar 20- 60 eitjes in de rups. De rups schijnt zich daar wel tegen proberen te verzetten allerlei verdedigingstrucjes maar die hadden in dit geval onvoldoende gewerkt. 


Bij het leggen van de eitjes heeft het sluipwespje ook een virus in de rups gebracht. Dit virus schakelt het afweersysteem van de rups uit waardoor de het mogelijk is dat de wespenlarven de rups van binnen kunnen opeten en zich ontwikkelen. Ondertussen blijft de rups ook ‘gewoon’ eten en groeien zolang de eitjes ontwikkelen zich tot volgroeide larven. Als die larven groot genoeg zijn komen ze uit de rups, om buiten de rups te verpoppen. 

Dat uit de rups komen van de wespenlarven ziet er inderdaad uit alsof ‘de rups jongen krijgt’. De kleine larven lijken ook echt op kleine rupsjes en ze komen ook letterlijk uit de rups, want ze vreten zich een weg naar buiten door de huid van de rups. Dat de larven net uit de rups gekomen zijn is onlangs mooi op de foto gezet, zie de foto hierboven. Ik ben blij dat ik deze foto mag gebruiken om te laten zien in deze blog, dank!






Merkwaardig genoeg heeft de rups ook een rol bij het verpoppen van de larven door een beschermende laag over de poppen te spinnen en ook beschermd hij de poppen door zich te verweren tegen andere sluipwespen die er op loeren om hun eitjes te deponeren in de larven van de sluipwesp. Het is hier dus een wereld waarbij insecten profiteren ten koste van andere insecten, want uiteindelijk gaat de rups dood als zijn "taak" er op zit.



Op een gegeven moment zag ik de eerste sluipwespen uit de cocon komen en ik moet zeggen dat ik verbaasd was over hun formaat, het zijn heel kleine beestjes van maar enkele mm groot. Een wereld die volledig aan me voorbij zou gaan als ik niet zou weten waar ik op zou moeten letten. Maar nu had ik ze in een bakje van 10 bij 10 cm en ja dan zie je ze wat gemakkelijker. Op foto's hier boven is ook mooi te zien hoe de sluipwespjes de cocon hebben open geknaagd.



De jonge sluipwespen konden nu dus op zoek naar een nieuwe gastheer om het hele proces opnieuw van start te laten gaan. Ik moet zeggen dat ik het heel fascinerend vond om te zien, maar ook wel heel wreed voor de rups die weerloos is en zijn lot niet kon ontlopen. Als je je in de natuur gaat verdiepen zie je zo heel vaak dat de ene soort profiteert van een andere soort. Het zijn samenlevingsverbanden waar je vaak geen weet van hebt en die maar weer laten zien hoe onverwacht ecosystemen in elkaar kunnen zitten.


De arme rups ging inderdaad dood toen de sluipwespen uit hun coconnetjes waren gekomen en heeft zich niet kunnen verpoppen zodat er een nieuwe vlinder zou komen. Dat was wel even een moeilijk verhaal voor mijn kleine natuurkiekertje in opleiding van 4 jaar. Hij is helemaal gefascineerd door het feit dat er uit een rups een mooie vlinder komt. De uitleg dat deze rups goed heeft gepast op de kindertjes van de sluipwesp vond hij uiteindelijk ook prima, gelukkig maar.

Voor mijn kleine natuurkieker en iedereen die toch eigenlijk liever ziet hoe een rups van een koolwitje weer in een vlinder verandert, hier een link naar een blog over de verandering van rups vaar vlinder van het koolwitje. 


In de natuur gebeuren zo heel veel opmerkelijke dingen en steeds opnieuw ervaar ik dat er nog heel veel te ontdekken valt in de natuur. Fijn dat mensen me tippen als ze iets bijzonders zien want zonder de berichten en de oplettendheid van anderen had ik dit natuurfenomeen niet kunnen zien en zou deze blog er dus niet zijn geweest.

Update: deze blog verscheen voor het eerst op  04-09-2012 en werd geactualiseerd op 31-07-2023 met extra informatie en foto's over geparasiteerde koolwitjesrupsen.



Reacties

  1. Wat bizar, we weten maar half w at er allemaal speelt in de natuur.
    Er gaat op deze manier een wereld voor ons open. Wreed maar hoe interessant!
    Groet, Angelika

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Een fascinerend gebeuren, Coby. Ik had daar ook nog nooit van gehoord en heb geïnteresseerd je blog gelezen en bekeken. Heel oplettend van je kennis om dat te zien gebeuren. Je hebt er ook prachtige foto's van gemaakt. Groetjes, Joke

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Wat een unieke kans om dit eens mee te maken, Coby! En ook nog eens op jouw bekende wijze vast gelegd en met je lezers gedeeld. Complimenten!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dankjewel Kees, ja het is fijn dat mensen me tippen als ze iets bijzonders
      zien. En net als jij vind ik het dan erg leuk om anderen ook weer
      kennis te laten maken met de wonderlijke zaken in de natuur.
      Natuurkieker Coby

      Verwijderen
  4. wat een verhaal,je zou het haast niet geloven maar het bewijsmateriaal levert je erbij,we moeten ons toch iedere keer blijven verbazen dat er veel meer is dan menigeen denkt.heel mooi deze blog ook heel leerzaam.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja precies het echt een bijzonder verhaal wat je zonder de foto's er bij
      haast niet kunt geloven.
      Natuurkieker Coby

      Verwijderen
  5. Als ik dat zo lees, ben ik er toch een beetje ontdaan van. Hoewel ik ook wel weet dat het in de natuur niet altijd vriendelijk toegaat...
    Je hebt het wel heel goed en duidelijk op de foto gezet en uitgelegd!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja ik vond het ook wel een belevenis die dubbele
      gevoelens oplevert.
      Natuurkieker Coby

      Verwijderen
  6. Hier maken ze dus in de landbouw gebruik van bij de biologische bestrijding.
    Nu heel duidelijk door jou in beeld gebracht.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dat is een toepassing die ik niet kende, bedankt voor je aanvulling!
      Natuurkieker Coby

      Verwijderen
  7. Hai Coby,

    Tsjonge, wat heb je dit boeiend in beeld gebracht.
    Ik heb dit verschijnsel ook wel eens in het echt gezien, maar er toen eigenlijk geen acht opgeslagen.
    Hierbij mijn leermomentje van de dag weer gehad;-)
    Complimenten voor de wijze waarop je weer een beeldverhaal hebt gemaakt.

    Mooie aanvulling voor je in de toekomst uit te brengen bundel:
    "De natuur door de ogen van Natuurkieker".

    Groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Haha, misschien moet je maar eens een uitgever voor
      me opzoeken, wie weet komt er dan nog wel eens
      een boek met Natuurkiekeravonturen...
      Bedankt voor je compliment!
      Natuurkieker Coby

      Verwijderen
  8. Wat heb je dit proces prachtig op de foto gezet en duidelijk verwoordt. Dit is dus de natuur. Het is maar goed dat we niet alles weten en vooral niet alles zien. Een prachtige blog. Bedankt en groeten van Willemien.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja alles weten maakt niet gelukkig is het gezegde.
      En inderdaad wordt je van dit verhaal niet echt vrolijk
      maar het is wel fascinerend.
      Natuurkieker Coby

      Verwijderen
  9. Wat een unieke kans om dit mee te mogen maken, Coby!
    Ik heb met aandacht je verhaal gelezen, tjonge wat kan de natuur hard zijn.
    Je foto serie is echt geweldig.
    Groetjes Irma

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hoi Coby,

    Wist dit wel maar toch erg boeiend om het eens in foto's te zien. Die eerste foto's lijken trouwens wel schilderijen. Lijkt me erg 'gaaf' om dit te zien gebeuren.

    Groeten,
    Robert

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. De eerste foto's zijn van de rups die op het raam zat, dat gaf een heel mooie spiegeling bij het zachte avondlicht.
      En inderdaad heel bijzonder om dit zelf te zien.
      Natuurkieker Coby

      Verwijderen
  11. Wow wat leuk dat ik dit ontdekt en gelezen heb.
    Bovenstaande gebeurd nu bij ons op het achterraam.Ook daar zitten nu allemaal gele coconnetjes ingesponnen. Nu weten we de achtergrond en ..... wat er straks uitkomt.
    Heel bijzonder.

    gr karin

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Hoi Coby,
    De kriebels lopen over mijn rug als ik het zie en lees, maar het is zeker boeiend. Ik had je er al over horen vertellen, maar het zo in beeld te zien is wel bijzonder. Ennuh....heb ik iets gemist. Komt er een bundel uit? Kan ik daar net als René ook op inschrijven?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. ja het blijft een terugkerende vraag naar een boek.
      Wie weet komt het er nog eens van en dan kun je er
      op inschrijven...
      Natuurkieker Coby

      Verwijderen
  13. Wat een geweldig verhaal en wat heb je er een mooie serie van gemaakt heel bijzonder.

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Wat mooi om te weten en nte volgen lijkt mij...
    je foto zijn ook erg mooi en waardevol met de info
    erbij...
    De natuurwereld is eigenlijk niet anders als de mensen wereld, ook bij ons zijn er mensen die gebruik maken van andere mensen, door machtsmisbruik wat ook vaak de dood tot gevolg heeft..
    dus wat dat betreft niets nieuws onder de zon..
    Ik vind het mooi om te weten en heb je blog met bijzonder veel belangstelling gelezen..hartstikke mooi...

    gr. Nieske

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja wat je zegt over mens en natuur klopt en dat is dus inderdaad
      niet altijd even leuk en harmonieus.
      En bedankt voor je compliment!
      Natuurkieker Coby

      Verwijderen
  15. Hoi Coby,
    Wat een bijzonder verhaal en wat leuk dat je dit deelt hier op jouw blog. Weer erg informatief, wat zit de dierenwereld soms toch vreemd in elkaar.
    En och arme rups, ik vind het toch wel een beetje sneu voor hem, eerst hard werken en dan alsie klaar is gaat ie dood.
    Leuk verteld en weer voorzien van mooie foto's.
    groetjes Ghita

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Wat en fascinerend verhaal, geweldig! Super dat je dit zo hebt kunnen delen, dankjewel.
    Groeten, Marion

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Oh Coby wat boeiend, ik heb dit beeldverhaal met open mond van verbazing zitten lezen! Erg mooi en duidelijk in beeld gebracht, klasse!
    Groetjes
    Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Wat een bizar en wreed gebeuren van de natuur.Hier zou het gezegde -de een z'n dood,is de ander z'n brood--op van toepassing zijn.
    Zo ga ik toch weer anders naar de natuur kijken.
    Dank je wel voor dit verhaal en mooie foto's.
    groetjes,Truus

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Jeetje wat een drama! Maar fantastisch dat je het hebt weten vast te leggen. Prachtige reportage! Groetjes Albertine

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Jeetje Coby,

    als je dit niet met foto's had vastgelegd zou ik
    het waarschijnlijk niet eens geloofd hebben!?!?!?
    Wat bijzonder is dit en wat mooi dat je dit kon vastleggen!
    Werkelijk heel bijzonder maar ook weer heel leerzaam.
    Dit blog moet ik straks eerst eens aan mijn vriendin laten zien die overkomt uit Limburg voor een paar dagen. Zij is hier ook altijd heel erg in geïnteresseerd.

    Groetjes, Helma

    BeantwoordenVerwijderen
  21. Voor mij persoonlijk zijn dit de krenten in de fotopap waar ik dolgelukkig van word. Niet even de tuin in en een snel shot trekken van een bloem, maar op jacht en je ogen de kost geven en dan veel, ja heel veel aandacht besteden aan je vondsten. Onnodig te zeggen dat je een serie van de bovenste plank hebt weten te maken....

    BeantwoordenVerwijderen
  22. Hi Coby,

    Very interesting post, as always. Fascinating how nature has it's way... But in nature, there is no such thing as "good behavior"... only nature!

    Great pictures. Thank you for sharing.
    Greetings, Louise

    BeantwoordenVerwijderen
  23. Wat weer een fascinerend verhaal en ook geweldige foto's. Dat is inderdaad fijn als mensen je op bijzondere dingen wijzen. Het is wel een bizar verhaal trouwens. Je moet er niet teveel bij na gaan denken hoe dit proces zich voltrokken heeft. Ik ben blij dat ik de rups niet was.....

    lieve groet,
    Betsy
    Wolatelier DiAn

    BeantwoordenVerwijderen
  24. Bedankt voor al jullie enthousiaste reacties.
    Het is een fascinerend gebeuren en wie weet zullen meer mensen nu dit fenomeen gaan zien.
    Elly zei al dat het in de landbouw gebruikt wordt bij de biologische bestrijding.
    Dat gebeurt oa door het gebruik van Bloemenranden waar insecten op komen, oa sluipwespen die dan bladluizen parasiteren.
    Interessant allemaal en zo is er toch ook echt steeds weer wat te ontdekken in de natuur en dus ga ik vrolijk door met bloggen!
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen
  25. Hey Coby,

    Jeetje, wat een leerzame blog, dit heb ik inderdaad niet geweten, tot nu.
    Bizar hoe de natuur in elkaar steekt.

    DAnkjewel voor de duidelijke uitleg en geweldige plaatjes erbij.

    Gr. Nicole

    BeantwoordenVerwijderen
  26. Wow bizar verhaal zeg. Slim van je om het in en bakje te leggen, zodat je het duidelijk aan ons kan laten zien d.m.v. je foto's.

    Hartelijk dank voor het delen van opnieuw een fascinerend verhaal.

    Gr,

    Remco

    BeantwoordenVerwijderen
  27. Bedankt voor deze leerzame blog.

    Toevallig net een zelfde tafereel aangetroffen op een emmer. Een pop met een zeer apatische rups erbij. Zijn soortgenoot die veel groter was (waarschijnlijk nog vol met larven) was verdronken in de emmer.

    Ik vind het best een eng verhaal, doet me erg aan Aliens denken.......

    Groeten Linda.

    BeantwoordenVerwijderen
  28. Beste, Het rupsje in onze klas is jammer genoeg ook geparasiteerd vrees ik ... groene " eitjes " op zijn rug ... Nu is mijn vraag wat ik er mee moet doen ... Terug in de natuur zetten en zeggen aan de kids dat de rups " ontsnapt " is? Het zijn de peutertjes, lijkt me eerder wreed om hen dit proces te laten meemaken, ook al is dit zo in de echte natuur.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Tja beetje lastig is het wel,maar er is natuurlijk een verhaal van te maken dat de rups op de eitjes van een wespje past en daarom geen vlindertje zal worden...
      Maar het rupsje kan natuurlijk ook "ontsnappen" als jou dat een beter verhaal lijkt :-)
      Natuurkieker Coby

      Verwijderen
  29. Superleuk om te zien en lezen Coby. Ik ontdekte eenzelfde geval in mijn tuin en ik vermoedde wel dat er zoiets aan de hand was, maar om het zo mooi beschreven te zien maakte mijn ontdekking nog leuker. Ik ga 'mijn' rups goed volgen de komende dagen!

    BeantwoordenVerwijderen
  30. Ik heb gegoogeld met de term ‘larfjes uit rups’ en kwam op je blog. Wij zien nu hetzelfde gebeuren en weten niet wat we zien! (Ja nu wel ;-)

    BeantwoordenVerwijderen
  31. Hallo Coby, een mooi maar wreed onderdeel van de natuur en zo zijn er nog wel meer voorbeelden van op deze manier voortplanten. Zelfs bij de mens! Brrrr je moet er niet aan denken. Prachtig gefotografeerd en beschreven!
    Groeten,
    Roos

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja we denken en willen graag dat de natuur ons alleen maar zoete romantische verhalen voorschotelt, maar de natuur heeft zeker ook zijn harde en in onze ogen wrede kanten. Het is goed denk ik om die kanten ook te belichten omdat ze goed aangeven hoe alles met elkaar verbonden is in een ecosysteem, niets kan zonder elkaar voortbestaan. Dank voor je compliment en Groet, Coby

      Verwijderen
  32. Ik heb met open mond je verhaaltje gelezen. De natuur blijft verrassen.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ja zo is dat, de natuur blijft verbazen en daarom altijd opnieuw boeiend om in de natuur te zijn, al is het ook in je eigen tuin, steeds is er wat nieuws te ontdekken. Natuurkieker Coby

      Verwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

10 soorten Lieveheersbeestjes

Jan en Jacob zijn twee rood/zwarte nachtvlinders

Waarom klepperen ooievaars