Natuurkieker

De Wulp is onze grootste steltloper

2012-03-09T17:12:00.001+01:00

De Wulp (Numenius arquata) is de grootste steltloper van Nederland en zelfs van West-Europa. Een prachtige statige vogel die er met zijn unieke zang in het voorjaar voor zorgt dat je helemaal in de lentestemming komt. De vogel in deze blog kwam ik al tegen op 15 januari 2012, dus voordat de paar winterse weken begonnen.
Dat ik er toen al eentje tegenkwam,was best een verrassing, want ik had midden in de winter eigenlijk geen Wulp in de Drentse dreven verwacht, meestal zie ik de eerste Wulpen pas in het voorjaar.
Het toen zachte winter zal er wel de oorzaak van zijn geweest dat er toch een Wulp liep te foerageren.

De Wulp is 50-60 cm en een fraaie verschijning in het veld. Afhankelijk van het licht kan je heel verschillend tegen de kleur van de Wulp aankijken, vaak lijken ze heel donker, maar als je wat geluk hebt met de lichtval, dan kun je zien dat ze eigenlijk behoorlijk licht van kleur zijn en heel mooi getekend.
Ik had die dag goed licht en het prachtige verenkleed is dan ook goed te bewonderen.

Het meest karakteristieke aan de Wulp is zijn grote slanke snavel die gebogen is en met de punt naar beneden wijst. De vrouwtjes hebben een nog grotere snavel dan de mannetjes en de staart komt voorbij de vleugelpunten, terwijl bij de mannetjes de vleugelpunten voorbij de staart komen. Als je deze kenmerken voor bovenstaande foto bekijkt, dan ga ik er vanuit dat de vogel een vrouwtje Wulp is.

Met de grote gebogen snavel zoekt de Wulp in de modder, tussen het gewas en in ondiep water naar voedsel. Het viel me op dat de vogel bij het zoeken en eten heel vaak de ogen dicht had, ik neem aan dat het een beschermingsmechanisme is om geen beschadiging aan het oog op te lopen. Op het menu van Wulpen staan Insecten en insectenlarven,kleine schelpdieren, slakken, kreeftachtigen en zoals op de foto te zien is ook regenwormen.

Ik heb wel een half uur zitten kijken naar deze foeragerende Wulp en het was verbazingwekkend hoeveel wormen de vogel in die tijd tussen de grassprieten door uit de grond wist te pulken.
Men vermoedt dat de lengte en de vorm van de snavel het de Wulp makkelijker maken om wormen op te sporen en ook om ze makkelijker uit de grond te kunnen trekken. Hoe dan ook, ik heb me er een tijdje prima mee vermaakt om het allemaal eens goed te bekijken.

De Wulp leek niet erg onder de indruk van mijn aanwezigheid, mijn ervaring is dat Wulpen nogal schuw zijn en vaak een eindje wegvliegen als ze in de gaten hebben dat je ze aan het observeren bent.
Ik ben blij met deze foto's, want ik had tot nu toe nog niet veel foto's kunnen maken van Wulpen.
Afgelopen weekeinde had ik opnieuw een ontmoeting met Wulpen en ik krijg altijd extra zin in de lente als het prachtige gejubel van het mannetje Wulp weer te horen is, wat mij betreft een van de mooiste lentegeluiden die er zijn...
Dus als je de kans hebt ga er op uit om die prachtige Wulpen te zien en vooral ook te horen.

LiebsterBlogAward

2012-03-06T17:53:00.001+01:00

De afgelopen weken werd ik maar liefst twee keer verblijd met een LiebsterBlogAward.
Laat ik eerlijk zijn, het is bijzonder leuk als je waardering krijgt voor iets waar je je
voor inzet. En de Natuurkiekerblog is wel iets waar ik veel tijd en aandacht aan besteed.
Ik waardeer het dan ook zeer dat er mensen zijn die vinden dat de Natuurkiekerblog wel
een keer wat extra in het zonnetje gezet mag worden.

De eerste nominatie kreeg ik van Anne van Kookstel
Haar motivatie: Een blog dat absoluut meer aandacht verdient dan het nu krijgt: prachtige natuurfoto's en heel veel interessante informatie over vogels, insecten en meer.

Anne is zelf net begonnen met haar Kookstelweblog, een blog over koken en bakken met leuke, goed te maken en vooral smakelijke recepten en voorzien van handige tips en geïllustreerd met mooie foto's. Een aanrader om eens te kijken als je niet weet wat je eten wil. Ze staat ook in mijn bloglijst.
En speciaal voor jou als dank voor je nominatie bovenstaande foto van een net uitgevlogen Pimpelmeesje.

De tweede nominatie voor een LiebsterBlogAward kreeg ik van Kunstrijk
met de motivatie: Een blog waarin men de natuur van zijn mooiste kant ziet. Ik kan er eindeloos naar kijken.

Bijzonder vind ik het dat ik beide nominaties heb gekregen van mensen die zelf geen natuurblog hebben.
Kris van Kunstrijk zegt op Twitter over zichzelf onder andere: Met het jaargetijde mee. Verwonderd over de maatschappij. Geboeid door boeken, films, muziek, schilderijen & andere levenskunsten.
Een mooie eigenzinnige weblog om te bezoeken als je naast verwondering over natuur ook wel eens een snuifje cultuur mee wilt nemen. Kunstrijk stond nog niet in mijn bloglijst, maar vanaf vandaag wel...
Met bovenstaande foto van een Kievit wil ik Kris bedanken voor de nominatie.

Ja en dan is het eigenlijk de bedoeling dat ik nu op mijn beurt ook vijf mensen ga nomineren voor de LiebsterBlogAward of eigenlijk zouden het er zelfs 10 moeten zijn want ik heb immers twee awards ontvangen.
Ik moet zeggen dat ik dat een ondoenlijke zaak vind en ik heb besloten om zelf geen nominaties te gaan geven. Ik geef hem symbolisch aan al die medebloggers die steeds maar weer de moeite nemen om reacties en commentaren achter te laten bij mijn blogjes. Al die berichtjes maken mijn weblog nog interessanter en zijn voor mij een stimulans om steeds weer nieuwe blogjes te maken. Daarnaast zijn jullie eigen weblogs ook een bron van inspiratie en een genoegen om te bezoeken en allemaal een award waard. Bedankt allemaal en speciaal voor jullie bovenstaande foto van de Kraanvogels.

Zwartbuikrotganzen in Noordpolderzijl

2012-03-04T17:54:00.000+01:00

Op 26 februari heb ik samen met kennissen een groot deel van de dag doorgebracht op het Hogeland van Groningen. Het was prachtig zonnig en nagenoeg windstil weer, een genot om de hele dag buiten te vertoeven.
Het eerste doel was Noordpolderzijl, een uniek plekje aan de waddenkust en een ideale plek voor vogels.
Toen we nog voor de dijk waren hoorde ik vogelgeluiden die ik niet thuis kon brengen, maar het klonk me aangenaam in de oren.

Toen we achter de dijk kwamen zag ik wie verantwoordelijk waren voor de vogelgeluiden. Er was een grote groep Zwartbuikrotganzen (Branta bernicla) aanwezig op het water en de de aangrenzende kwelders.
Voor mij de eerste keer dat ik deze ganzensoort zag en ik moet zeggen dat ik het een aangename verrassing vond. Het geluid dat ze maakten stemde me al blij, maar ook om te observeren is het een heel mooie ganzensoort.

De Zwartbuikrotgans is met 56-61cm een kleine ganzendsoort, hij is niet veel groter dan een Wilde Eend, die 50-60cm groot kan worden, maar door zijn bouw lijkt hij wel groter.
Rotganzen lijken qua bouw wel veel op Brandganzen(Branta leucopsis), maar hebben een wat slanker lijf, een kleinere kop en smallere meer puntige vleugels. Ze hebben een zwarte kop, hals en ook de snavel en de korte poten zijn zwart.

Naarmate we langer in het haventje van Noordpolderzijl vertoefden, zagen we steeds meer rotganzen verschijnen. Vanuit het gele gewas kozen ze het luchtruim om na een rondje over het gebied neer te dalen
bij hun soortgenoten die reeds in het water verbleven.

Ook waren er die in ganzenpas achter elkaar aan het land verlieten om ook het water in te gaan om te te badderen, te foerageren, of om al keuvelend samen wat te dobberen en wie weet wel al wat te mijmeren over de lange tocht naar Siberië die ze in maart/april weer aanvangen om naar de toendra's te gaan om daar te broeden en kun kroost groot te brengen om vervolgens in september de terugtocht weer aan te vangen en in oktober weer in Nederland te verschijnen om daar te overwinteren.

De Rotganzen hebben een zwarte kop en hals, maar als je ze van wat dichterbij of door een verrekijker bekijkt, zie je dat ze een opvallende witte vlek op de hals hebben.
Jonge dieren krijgen die vlek pas in het najaar, nog een verschil bij jonge rotganzen is dat ze lichte banen op de vleugels hebben, daar waar de vleugels van volwassen Zwartbuikrotganzen egaal van kleur zijn.

Zwartbuikrotganzen leven in de winter van zeegras, gras en algen en in de zomer als ze op de arctische toendra's verblijven bestaat het menu uit mos, korstmos en bloeiende planten. Zoals op een van bovenstaande foto's te zien is foerageren de rotganzen ook door net als eenden te grondelen, dat wil zeggen met de kop onder water en met de staart omhoog zoeken naar voedsel.
Ze kunnen gemiddeld een leeftijd bereiken van 12- 15 jaar.

Ik las ergens dat er in 1932 een dramatische teruggang in rotganzen is geweest doordat een schimmelziekte bijna de hele zeegrasvegetatie verwoestte. Halverwege de jaren zeventig van de vorige eeuw twijfelde men nog of de populatie ooit nog weer op peil zou komen, maar door de mildere winters en betere bescherming neemt hun aantal nu toch toe. Er overwinteren nu zo'n 100.000 Zwartbuikrotganzen in ons land, voornamelijk in het waddengebied.

Geelgorzen in de tuin

2012-02-29T20:03:00.000+01:00

Al een aantal weken komt er regelmatig een groepje Geelgorzen(Emberiza citrinella) bij mijn moeder in de tuin.
Ze woont net buiten het dorp in een landelijk gebied en daarom is het mogelijk dat zo'n groepje
samen met Vinken en Groenlingen ook haar voederplek komt bezoeken.

Deze foto's zijn van 4 februari, toen er dus sneeuw lag en was een van de eerste keren deze winter dat de Geelgorzen in de tuin op bezoek kwamen. Ik heb al eens verteld dat ik wel wat speciaals heb met de Geelgors, omdat dit vogeltje er de oorzaak van is dat ik serieus ben gaan vogels kijken. Geelgorzen komen overigens alleen voor in de oostelijke helft van Nederland, dus ik bof er mee dat ik in Drenthe woon, waar deze vogels algemeen voorkomen.

Vink (mannetje)

Groenling

Ringmus

De Geelgors doe je er een plezier mee om wat voer gewoon op de grond te strooien, want in een voederhuisje zul je ze niet gauw aantreffen en als je midden in een woonwijk zit is de kans ook niet groot dat je ze überhaupt in je eigen tuin zult aantreffen. In de winter zie je ze vaak samen met Vinken(Fringilla coelebs) Groenlingen(Chloris chloris) en ook wel Ringmussen(Passer montanus) in groepen rondscharrelen op akkers om te zoeken naar zaden.

Dat de Geelgors een echte zadeneter is kun je mooi zien op de foto's hierboven, waar duidelijk te zien is dat de Geelgors een dikke stevige snavel heeft die heel geschikt is voor het eten van zaden.
Dat de Geelgors mij serieus aan het vogelen heeft gebracht, heeft te maken met de prachtige kleuren die dit beestje heeft en die je alleen goed kunt zien als ie dichtbij is of als je met een verrekijker of liever nog telescoop naar dit vogeltje kijkt. Toen ik de Geelgors voor het eerst door een telescoop goed kon bekijken was ik verbaasd dat er zulke mooi gekleurde vogeltjes in Nederland rondvlogen....

Overigens zijn het vooral de mannetjes waarbij het geel in het verenkleed echt goed opvalt, de vrouwtjes zijn veel meer bruin, met slechts een weinig geel.
Op dit moment zijn de Geelgorzen echt prachtig op kleur en het is dan ook een feestje om ze zelfs vanuit huis te kunnen observeren zonder verrekijker.

Als we nog even verder in de tijd zijn hoop ik ze ook weer aan te treffen op mijn ritjes in de natuur en hoewel ik het zelf nog niet heb gehoord dit jaar, zul je de mannetjes de Vijfde Symfonie van Beethoven wel weer kunnen horen aanheffen. Een kenmerkend riedeltje dat voor iedereen die het eens gehoord heeft goed te herkennen is en straks overal weer te horen is in de oostelijke helft van het land in de agrarische gebieden en langs bosranden met open plekken en wat struikgewas.Vaak zitten ze in zo'n struik, op een paaltje of op het (prikkel-)draad. Meer informatie over de Geelgors zie deze blog.

De Dodaars is de kleinste Futensoort in Nederland

2012-02-26T19:46:00.002+01:00

De Dodaars (Tachybaptus ruficollis) is de kleinste futensoort die je in Nederland kunt aantreffen. Het is een gedrongen vogeltje en eigenlijk is alles rond aan het beestje, rond lijfje zonder staart, ronde kop met een korte hals.
Als ze met de kop in de veren op het water dobberen is het net een drijvend trommeltje.
Het is een druk en zeer duikgraag vogeltje, als je een klein vogeltje ziet dat heel veel duikt, heb je heel vaak te maken met een Dodaars.

Ik had al gezien dat er een paartje Dodaars was, maar ze zijn nogal schuw en lieten zich slecht van te grote afstand bekijken. Toen ik een paar dagen later weer die plek bezocht kwam er een heel dichtbij en trok zich om de een of andere reden niets van me aan en ik kon fijn vanuit de auto dit schattige verenballetje uitgebreid bekijken en fotograferen terwijl hij steeds dichterbij kwam. De foto's zijn van 24 januari, dus van voor de vorstperiode.

De Dodaars in deze blog is in zijn winterkleed en zal wel spoedig zijn zomerkleed krijgen, waarbij hij donkerder van kleur wordt en mooie roodbruine wangen en hals krijgt en een opvallende licht vlek bij de basis van de snavel. Nu in winterkleed lijkt hij wel op een Geoorde Fuut (Podiceps nigricollis) in winterkleed. De Dodaars is met zijn 25-29 cm kleiner dan de geoorde Fuut die 28-34 cm kan worden.
Verder heeft de Dodaars een rechte snavel en de Geoorde Fuut een wat naar boven gebogen snavel en de Dodaars duikt veel frequenter dan de Geoorde Fuut.

Het vele duiken maakt de Dodaars een heel koddig vogeltje om naar te kijken, hij is constant bezig en het is een leuk gezicht hoe hij met een sprongetje onder water verdwijnt en vervolgens weer boven water komt ploppen. Fotograferen wordt door al dat drukke gedoe een vak apart, maar omdat hij zich een tijdlang in mijn buurt ophield is het zelfs gelukt om het duiken vast te leggen.

Het was een prachtige haast voorjaarsachtige dag met mooi licht en prachtige weerspiegelingen in het water die door het riet bijna dezelfde tint hadden dan de Dodaars, ik vind dat zelf een extra dimensie geven aan de foto's. Ik heb nog niet zo vaak de mogelijkheid gehad om een Dodaars zo dicht bij te kunnen zien en fotograferen en ben blij met deze serie.

Nog een keer winterse taferelen

2012-02-24T14:05:00.000+01:00

Hoewel het nu toch echt lente-achtig wordt en ik ook uitzie naar het voorjaar, neem ik toch ook wel wat weemoedig afscheid van het prachtige winterweer dat we op de valreep toch nog voorgeschoteld kregen.
Ik heb er bijzonder van genoten en ben een aantal keren op stap geweest om het een en ander met de camera vast te leggen. In deze blog wil ik nog wat winterlandschappen en andere winterse taferelen laten zien.

Ik heb al een hele blog gewijd aan ganzen in de sneeuw, maar ook in deze blog toch nog weer een paar foto's met ganzen. De eerste vind ik leuk omdat in de achtergrond ook nog een sneeuwschuiver te zien is en dat met de vliegende gans er voor heeft wel wat vind ik en de tweede is nog even nagenieten van de enorme hoeveelheden ganzen die er toen waren.

In de winter geniet ik enorm van de mooie takkenstructuren van de bomen. Natuurlijk vind ik het ook prachtig als er straks allemaal weer frisgroene verse bladeren aankomen, maar zo'n kale boom spreekt me ook erg aan en als er dan ook nog een laagje sneeuw op de takken ligt, is het helemaal goed.
Alles wordt mooier van zo'n wit laagje sneeuw, ook zo'n omgeknakte boom ziet er net wat fotogenieker uit in winterse omstandigheden.

Nog een paar landschappen, het weer was hier niet zo helder, maar het geeft wel de winterse sfeer weer, waarbij je voelt dat er nog sneeuwbuien in de lucht zitten.

Een gelukje was het langsvliegen van een gezinnetje Kleine Zwaan (Cygnus bewickii), ze stonden op mijn lijstje om ze van dichterbij in de sneeuw te kunnen fotograferen net als de Grote Zilverreiger. Dat is echter niet gelukt, maar ik vind bovenstaande foto's wel een troostprijs, waar ik best tevreden mee ben.

De foto's van de eerste helft van deze blog zijn van 3 februari, de eerste dag met sneeuw van betekenis, toen ik ook de blogs over ganzen in de sneeuw, Knobbelzwanen in de sneeuw en reigers in de sneeuw heb gemaakt.
Vanaf de foto's hieronder zijn het landschappen die gemaakt zijn in natuur gebied Scharreveld in Drenthe.

De foto's van Scharreveld zijn gemaakt op 9 februari 2012, toen het een koude, maar zonovergoten dag was.Scharreveld is een mooi natuurgebied met veel water en een heideveld en op de aangrenzende landbouwgronden foerageerden eind 2011 een drietal Kraanvogels zie ook de blogs die ik daar over gemaakt heb blog1 en blog2.

Door de vorst waren de plassen allemaal dichtgevroren en daar waar bij dooi weer vanwege het vele water de paden onbegaanbaar zouden zijn, konden we nu een prachtige wandeling maken.
Het is toch altijd een bijzondere ervaring als je door het aanwezige ijs op plaatsen kunt komen die normaal onbereikbaar zijn.

Wat ons hier opviel waren de vele sporen van dieren in de verder ongerepte sneeuw.
Dierensporen worden in de sneeuw wel heel mooi afgedrukt en het geeft een foto toch ook iets speciaals vind ik.
Samen met mijn medewandelaars hebben we de sporen grondig bekeken en we gaan er vanuit dat ze van een Vos zijn.

Reigers in de sneeuw

2012-02-21T13:39:00.000+01:00

Toen het 3 februari dan eindelijk eens serieus sneeuwde, had ik vooral ook het plan om witte vogels in de sneeuw te fotograferen. En wat is er dan mooier dan een sneeuwwitte Grote Zilverreiger (Casmerodius albus) op de foto gezet in een sneeuwwitte omgeving.
Maar de eerste reiger die in een mooie besneeuwde oever tegenkwam was niet de Grote Zilverreiger, maar zijn familielid de Blauwe Reiger (Ardea cinerea).

Nu is zo'n Blauwe Reiger ook altijd fotogeniek en hij zat op zo'n mooie plaats dat ik er met alle plezier mijn camera op heb gericht. Je kon zien dat ie al die sneeuw helemaal niet kon waarderen en hij zat diep ineengedoken in de wallenkant.

Ik had in een vorige blog al laten zien dat er die dag ongelofelijk veel ganzen waren, zowel op de grond als ook in de lucht. Op een gegeven moment steeg er een eindje verderop een enorme groep ganzen op en die kwamen recht over de Blauwe Reiger en mezelf overvliegen. Ik vind het prachtig dat op bovenstaande foto zo duidelijk te zien is hoe ook de Blauwe Reiger zich helemaal uitstrekt en kijkt wat dat voor een enorm gekrakeel is daar boven hem, ook hij leek verbaasd over enorme hoeveelheid ganzen.

De Blauwe Reiger vind ik toch altijd weer leuk om te fotograferen en dat geldt voor alle reigersoorten. Ze hebben een bepaalde arrogantie, zijn vaak brutaal en toch ook regelmatig schuw. Steeds is het weer een uitdaging om ze voorzichtig te benaderen en er mooie opnames van te maken.
Ik vind het een interessante en boeiende vogelgroep.

Nog twee foto's van de Blauwe Reiger die inmiddels afgedaald was naar besneeuwde ijslaag, daar waar onze reiger vermoedelijk liever met de poten in het water had gestaan. Hij sjouwde rond als een treurig oude mannetje met een kromme rug en droomde denk ik stilletjes over betere tijden.

Ik was al op weg naar huis en had me er al mee verzoend dat ik geen Grote Zilverreiger meer in de sneeuw zou kunnen fotograferen, toen er een eindje voor me opeens een Grote Zilverreiger opsteeg vanuit een diepe sloot en langs me kwam vliegen.

Een eindje achter me daalde hij weer en ging op een mooie besneeuwde akker staan, precies zoals ik het me had voorgesteld, een echte zo wit mogelijke omgeving, waar de Grote Zilverreiger helemaal in op zou gaan in zijn sneeuwwitte verenkleed.

Nog eens genieten van Grote Zaagbekken

2012-02-18T17:44:00.001+01:00

Wat mij betreft behoren de Grote Zaagbekken (Mergus merganser) tot de mooiste eendensoorten die iedere winter ons land komen bezoeken om te overwinteren.
In januari had ik al Grote zaagbekken gezien en gefotografeerd zie blog, maar toen waren er alleen mannetjes te zien en mijn wens was om ook het vrouwtje nog te kunnen fotograferen. En eigenlijk zou ik ook het mannetje nog wel wat beter voor de lens willen hebben, ja inderdaad er blijven altijd wensen...

Toen het begin februari dan toch nog even flink winter werd kreeg ik van Hannie de tip dat er een aantal Grote Zaagbekken bivakkeerde aan de rand van de woonwijk waar ze dagelijks wandelt met haar hond. Gezien de mooie foto's die er steeds op haar weblog verschenen, werd het de hoogste tijd om samen op stap te gaan. De foto's zijn van 12 februari, de laatste vorstdag van de winterperiode.

Zoals de meeste eendensoorten zijn ook mannetje en vrouwtje Grote Zaagbek in hun prachtkleed prima van elkaar te onderscheiden. Het mannetje is dan overwegend wit met een donkere kop, die veraf zwart lijkt, maar waar je soms ook een mooie groene gloed op ziet. Het vrouwtje is overwegend grijs en heeft een bruinrode kop met een prachtige punkkuif, die ze afhankelijk van haar stemming al dan niet uitbundig toont.

Grote Zaagbekken zijn duikeenden en duiken kunnen ze geweldig, een eigenschap waarmee ze prima vissenvangers zijn. Ook met de smalle zaagvormige rode snavel met het haakvormige uiteinde zijn ze goed uitgerust voor het vangen van vissen. Dat die snavel ook wel eens anders wordt ingezet hoorde ik van Boswachter Ronald Messemaker, @BoswachterMes tipte me op Twitter dat er een foto was waarop twee Grote Zaagbekken een klein Dodaarsje belaagden. Gelukkig liep het avontuur goed af voor de Dodaars. Op bovenstaande portretten kun je goed de snavels van de zaagbekken bekijken en je ziet ook wel dat het niet echt lievertjes zijn met die vervaarlijke snavels.

Toen ik mijn foto's van de Grote Zaagbekken uitgebreid zat te bekijken, viel het me op dat met name het vrouwtje een verenkleed heeft dat op haar lijf wel wat lijkt op het schubbenpatroon van een vis...
Ook het mannetje heeft dit verenpatroon, maar dan alleen aan zijn achterlijf en meer als ie in zijn eclipskleed is. Ik heb er niets over kunnen vinden, maar ik kan me voorstellen dat ze met dit verenkleed vissen wat voor de gek houden en er baat bij hebben op jacht naar vissen.
Voor het vergelijken heb ik er ook nog een foto van een (dode) vis bijgevoegd. Als er mensen zijn die hier meer over weten, dan hoor ik natuurlijk graag of ik al dan niet gelijk heb met mijn veronderstelling.

Eenden fotograferen is vaak lastig omdat ze nogal de neiging hebben om er bij het minste of geringste teken van onraad vandoor te gaan. Grote Zaagbekken zijn daar niet anders in en ook deze zaagbekman werd blijkbaar ergens door opgeschrikt, maar daardoor kwam ie wel mooi even langs me vliegen, om overigens een eindje verder weer rustig in het water te gaan zitten.

Al deze mooie foto's heb ik dus mede te danken aan Hannie die me de juiste plaats heeft gewezen waar ik ze kon vinden en die met alle plezier samen met hond Troy meegeweest is.
En achteraf waren we precies op het juiste moment want de dag erna werd het dooi en heeft Hannie geen
enkele Grote Zaagbek meer op die locatie kunnen ontdekken.
Maar gelukkig hebben we de foto's nog en ik moet zeggen dat ik er blij mee ben en Hannie bedankt, het was weer fijn om samen te genieten van de natuur.

Ganzen in een winters landschap

2012-02-16T12:37:00.001+01:00

In de winter is Nederland een belangrijk overwinteringsgebied voor honderdduizenden ganzen die vanuit het noorden naar ons land komen om er te overwinteren. Als de omstandigheden hier ook echt winters worden, zie je dat de ganzen massaal samen komen op plekken waar nog open water is te vinden.

Honderden ganzen zaten ook in de plas waar ik de Knobbelzwanen ook al had vast gelegd. Het is een zandwinningsplas met grote diepte, die niet zomaar dicht vriest. En de massaal aanwezige ganzen zorgen er mede voor dat het water langer open blijft. Allerlei groepjes ganzen kwamen er nog weer aanvliegen om ook een plekje te vergaren op het open water. Net als de foto's van de Knobbelzwanenblog zijn deze foto's ook gemaakt op 3 februari 2012.

Naast vogels die aan kwamen vliegen, waren er ook groepen ganzen die juist het water verlieten om nog even op zoek te gaan naar een grasmaaltijd in de aangrenzende weilanden. Vluchten ganzen in zo'n winters landschap geeft je toch wel het echte wintergevoel.

Een aantal Nijlganzen nam uitgebreid een bad in het ijskoude water en ze leken het heerlijk te vinden.
Ik zat er bij in de auto met mijn dikke winterjas aan, maar ja de verenpakjes moeten natuurlijk gewoon regelmatig in het water om ze in optimale conditie te houden.

Het is wel een prachtig gezicht dat gebadder en als er dan ook nog eens even uitgebreid met de vleugels
gewapperd wordt, dan heb je een mooi schouwspel.
En altijd weer een mooie uitdaging om dat badritueel te proberen vast te leggen met de camera.

Hierna nog even verder gereden naar de aangrenzende graslanden, waar zich ook honderden en misschien wel duizenden ganzen bevonden, die dicht op elkaar gepakt in het besneeuwde gras stonden en zich van een maaltijd wilden voorzien.

Het is leuk om dat soort groepen ganzen eens even goed te bekijken en dan zie je allerlei soorten ganzen deel uit maken van zo'n groep, er zaten in deze groepen vooral veel Toendrarietganzen, maar ook veel Kolganzen en Nijlganzen. Vaak zijn er nog wel meer soorten te ontdekken in zulke grote groepen, maar ik heb daar die dag niet speciaal naar gezocht, ik wilde graag zoveel mogelijk soorten vogels in de sneeuw vastleggen en dus ben ik daarna weer verder gereden.

Ook elders trouwens enorme groepen ganzen die luid gakkend het luchtruim kozen om een eindje verder weer neer te dalen. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit eerder zo ontzettend veel ganzen in dit gebied bijeen heb gezien. Ik heb er in ieder geval zeer van genoten, het geluid van zo'n massa ganzen die in een keer het luchtruim kiest is echt indrukwekkend en bijzonder om mee te maken. Daar moet je eigenlijk zelf bij zijn, dat kunnen een paar foto's niet laten zien, hoewel ik echt een fotograaf ben zou ik misschien op dit soort momenten toch eens een filmpje moeten maken.

Knobbelzwanen in de sneeuw

2012-02-14T13:20:00.001+01:00

Eindelijk werd het dan toch nog even echt winter met vrieskou en sneeuw. Als natuurliefhebber zou ik dan wel voortdurend buiten willen zijn en foto's maken van al die mooie winterse taferelen.
Zo gauw ik de kans had ben ik dan ook op stap gegaan. Deze foto's zijn van 3 februari, het begin van de stevige vorstperiode. Ik kwam toen onder andere een groepje Knobbelzwanen (Cygnus olor) tegen die zich op een waterplas bevond.

De plas was deels dichtgevroren en daar lag ook een laagje sneeuw. Ik vind het zelf mooi om in zulke omstandigheden vooral ook op zoek te gaan naar witte vogels zoals de Zwanen.
Een prachtig gezicht hoe die dan bijna opgaan in hun omgeving. De Zwanen hier boven lagen op het ijs en hadden daar tijdens de langdurige sneeuwval blijkbaar ook al gelegen en ze hadden daardoor op hun verenkleed een laagje sneeuw, zodat ze net een paar sneeuwhoopjes leken.

Na een tijdje kwam er een groepje Knobbelzwanen aan zwemmen op het nog open liggende water.
Het winterlicht streek er mooi langs en geeft de foto's vind ik zo'n echt winters sfeertje, waarbij je de kou voelt en het water krijgt dan ook zo'n mooie tint.

Ik vraag me overigens altijd weer af hoe het mogelijk is dat deze dieren zoveel kou kunnen weerstaan. Het gaat ook wel eens niet goed, maar vooral op open water kunnen ze prima vertoeven, terwijl wij aan onderkoeling zouden bezwijken of bevroren ledematen oplopen. De Zwanen in deze blog lijken ook bepaald nog niet te lijden onder het winterweer.

Het mooiste moment was het opvliegen van een Knobbelzwaan vlak voor me. De zwaan gebruikte het ijs als "opstijgbaan" en ik kon mooi het ijs en de sneeuw meekrijgen als achtergrond.
Iets meer ruimte rond de Knobbelzwaan was mooi geweest, maar ik fotografeerde met 700 mm (500 + 1,4 converter) en dat betekent met zo'n grote vogel dat je snel beeldvullend fotografeert.

Het is steeds opnieuw een adembenemend schouwspel om deze enorme vogels met die grote vleugels de lucht in te zien gaan. Eerst met een aanloopje snelheid maken en dan met zwiepende, machtige vleugelslagen los komen van de grond. Om het imposante te benadrukken voldoen beeldvullende foto's dan eigenlijk ook weer wel. Ik ben blij met deze foto's, alhoewel een zonnetje op dit moment welkom was geweest...

Tot besluit nog een paar Knobbelzwanen die rustig op het water bleven ronddrijven, veel zwanen trekken al weer op als paartje en zonderen zich regelmatig even af van de rest.
Anderen dreven ontspannen rond slobberden lekker van het water en ook dat leverde op deze nagenoeg windstille dag mooie plaatjes op.

Vrouwtje Sperwer in de Kastanjeboom!

2012-02-11T17:00:00.000+01:00

Eindelijk is het gelukt, ik had al tijden de wens om eens wat leuke foto's te kunnen maken van
een Sperwer (Accipiter nisus). En zoals dat vaak gaat doet zich een mooie kans voor als je er niet echt op rekent. Midden onder de maaltijd zag ik opeens een vrouwtje Sperwer in de Kastanjeboom zitten.

Die maaltijd was even niet belangrijk meer, snel de camera gepakt en kijken of ik nu dan toch eens
wat aardige foto's zou kunnen maken van deze snelle roofvogel.
Ik had de vogel al een tijdje regelmatig in de buurt zien rondvliegen, maar nog geen fotokansen gehad.
En nu zat er dan toch onverwacht een Sperwer in de tuin op een tak van de Kastanje.

Er is een groot verschil in formaat tussen een mannetje 29-34 cm en een vrouwtje 35-41cm. Dit betekent dat ze ook verschillende prooien pakken, mannetjes beperken zich tot kleinere vogels als mezen en mussen, maar de veel grotere vrouwtjes pakken met gemak Merels en andere lijsterachtigen en ook Duiven zijn niet veilig als er een Sperwervrouwtje in de buurt is.

Het vrouwtje is zoals op de foto te zien is leigrijs met grijsbruine bandagering, het mannetje heeft een meer blauwgrijze tint en roodbruine wangen en bandagering.
Ze hebben in de zestiger jaren van de vorige eeuw enorm te lijden gehad onder het gebruik van landbouwgif zoals DDT. Momenteel zijn er in Nederland ruim 4000 broedparen aanwezig. Een Sperwer kan tot 10 jaar oud worden, dat is niet heel veel als je weet dat een Havik tot wel 20 jaar oud kan worden.

Een Sperwer kan ontzettend fel achter een prooi aanjagen en ze in een snelle lage vlucht verrassen. Ook kan ie een prooi in een langdurige achtervolging achterna zitten en het schijnt dat ze zelfs te voet vogels achterna gaan tussen de takken. Eenmaal heb ik een Sperwer gezien die een enorme duikvlucht nam in achtervolging op een vogeltje regelrecht een Berberisstruik in, zo'n akelige stekelstruik. Daar kwam die Sperwer toen helemaal verfomfaaid uit en had ongetwijfeld hetzelfde gevoel als wielrenner Johnny Hoogerland toen die in de Tour de France in het prikkeldraad belandde...

Deze Sperwer had een tak van de grote Kastanjeboom uitgezocht als uitkijkpost. Vanaf zo'n positie kunnen ze een hele tijd lang rustig de omgeving observeren, om dan opeens in een snelle vlucht naar beneden te duiken en een prooi te grijpen. Sperwers hebben opvallend lange poten en eveneens lange slanke tenen met scherpe klauwen waar ze hun prooi stevig mee kunnen vastgrijpen.

Op een gegeven moment liep er een poes onder de tak door en ook die had mevrouw Sperwer meteen in de gaten en dat was voor mij heel fijn, want je ziet hem direct heel alert kijken en dat is natuurlijk prachtig voor de foto's. Dank aan de poes die op het juiste moment langs kwam en die ik normaal gesproken niet zo graag in de buurt van de voedertafel wil hebben.

Opeens kwam er actie in de Sperwer, je ziet op de eerste foto dat hij zijn klauwen losser om de tak klemt en een foto later ging hij eer als een raket vandoor. Op de camera heb ik beide foto's na elkaar gemaakt. En zo zie je dan hoe snel zo'n beest van rust naar actie kan omschakelen. Hij verliet de tuin en ik kon hem niet verder volgen vanwege bossages, maar het was een aangename ontmoeting.
Als je trouwens zelf een roofvogel in je tuin aantreft is het in de meeste gevallen een Sperwer, de meeste andere roofvogelsoorten zul je niet zo gauw in een tuin aantreffen.

IJshaar en Needle Ice, bijzondere winterse fenomenen

2012-02-08T17:32:00.000+01:00

Onlangs besteedde Vroege Vogels aandacht aan het winterse verschijnsel IJshaar. Dat was voor mij reden om foto's die ik vorig jaar gemaakt had opnieuw onder de aandacht te brengen. Het was me wel duidelijk dat ik zelf geen IJshaar op de foto had gezet, maar het leek wel een zelfde soort fenomeen te zijn en ik wilde graag weten wat ik gefotografeerd had.

Via Twitter liet ik de blog zien met de foto's die ik gemaakt had van het mij toen nog onbekende verschijnsel. En dan blijkt de kracht van sociale media. Ik word steeds enthousiaster over het gebruik van Twitter. Het bericht werd door diverse mensen nog weer verder gezonden naar hun volgers en het eindresultaat is dat ik nu weet welk winters verschijnsel ik op de foto heb gezet: Needle Ice...
Er wordt in Nederland zo weinig over geschreven dat er niet eens een Nederlandse benaming is.

Petra Ket zette me op het goede spoor om het raadsel op te lossen en kwam met de de benaming Needle Ice. In Duitsland wordt het Kammeis genoemd, ook een naam die je wel begrijpt als je de foto's ziet.

Het lijkt wel ijskunst en is opgebouwd uit fragiele naaldvormige ijsdeeltjes.
Needle Ice, dat ik vrijmoedig maar even vertaal als Naald IJs, ontstaat als de temperatuur van de vochtige bodem boven nul graden Celsius is en de temperatuur van de omringende lucht onder nul graden Celsius.

Het nog vloeibare ondergrondse water wordt door capillaire werking naar de oppervlakte gebracht, waar het onder invloed van de koude lucht bevriest en uit kan groeien tot meestal enkele centimeters Needle Ice.
Tijdens het aangroeien kan het Needle Ice kleine gronddeeltjes verplaatsen, wat je op deze foto's heel mooi kunt zien, de ijsnaaldjes hebben een laagje grond omhoog geduwd.

Het antwoord op mijn vraag heb ik dus gekregen van Petra Ket, die zelf onlangs voor het eerst IJshaar had gevonden en het mede daardoor leuk vond om mee te zoeken wat ik nu op mijn foto's had staan.
Op mijn vraag of ik haar foto's mocht gebruiken om er een blog te maken over beide winterse natuurverschijnselen, kreeg ik direct een positief antwoord en zo kan ik dus ook echt IJshaar laten zien. Deze prachtige foto's van IJshaar zijn door haar gemaakt in het park bij 't Loo in Apeldoorn.

IJshaar is een zeldzaam winters natuurverschijnsel, dat ontstaat op dode eiken- of beukentakken als er 's nachts lichte vorst is, tot zo'n -4 graden Celsius en er een hoge luchtvochtigheid is.
Onder invloed van schimmels die in het dode hout zitten komt het water dat in het hout zit naar buiten en bevriest door de koude omgevingslucht en groeit zo van binnenuit aan tot het IJshaar zoals je dat op de foto's ziet. Voor meer informatie over IJshaar kijk op www.allesoverpaddenstoelen.nl

Petra hartelijk dank voor het helpen zoeken naar een antwoord op mijn vraag en fantastisch dat ik je prachtige foto's voor dit blog heb mogen gebruiken! Ze is te volgen op Twitter @Petraket

Wandelen langs het Zwattepad

2012-02-06T22:03:00.000+01:00

Ik had met medeblogger Kees en zijn partner afgesproken om samen het Zwattepad bij Elp in Drenthe te gaan lopen. De afspraak stond gepland op 5 februari en we hadden ons geen beter weer kunnen wensen. Heerlijk zonnig winterweer en overal een beetje sneeuw, perfecte omstandigheden voor een wandeling en om te fotograferen natuurlijk.

Ik had geen zin om allerlei spiegelreflexen mee te sjouwen en heb mijn foto's gemaakt met een Panasonic FZ100, die aanzienlijk makkelijker mee nemen is.
De zon en de sneeuw zorgden hier en daar wel wat voor lastige lichtomstandigheden, maar ik vind deze foto met tegenlicht wel een mooie sfeer hebben.

Beuken zijn eigenlijk in ieder jaargetijde mooi, deze beuken hebben nog steeds oude blaadjes van vorig jaar, terwijl er al weer nieuwe knoppen in zitten. Ik vind de kleur van die oude blaadjes mooi zacht kleuren tussen het groen van de stammen. De boom op de onderste foto heeft een enorme woekering, het is niet helemaal duidelijk hoe dit ontstaat, maar men vermoed dat een of andere virus de boom aanzet tot extra groei.
Het levert in ieder geval een bijzonder plaatje op, met als bonus ook nog een laagje sneeuw.

We kwamen ook veel bomen tegen met Tonderzwammen, nu heb ik al eens uitgebreide informatie gegeven over de Tonderzwam zie deze blog, maar mijn informatie blijkt niet compleet te zijn.
Kees vertelde dat er in de Tonderzwam rupsjes kunnen voorkomen van een klein vlindertje. Kijk maar eens op de blog van Kees als je wilt zien hoe zo'n rupsje of vlindertje er uit ziet.

Kees vertelde dat er in de winter ook wel vlinders te zien zijn en prompt zag ik op de eerste de beste boom daarna een vlindertje, waarvan Kees meteen wist te vertellen dat het een mannetje Perentak was. Een nachtvlindertje dat al vanaf half januari verschijnt, op zoek naar een vrouwtje. Na deze vondst kon Kees geen zonbeschenen boomstam meer voorbij zonder grondig onderzoek, maar het bleef bij deze ene vondst.
Meer informatie over dit bijzondere vlindertje zie Natuurbericht

Als je het Zwattepad loopt krijg je op een gegeven moment ook een mooi zicht op de Elperstroom die weer in zijn oude glorie is hersteld. Een prachtig meanderend watertje dat omgeven wordt door mooie karakteristieke bomen en in het voorjaar verschijnen er natuurlijk weer vele soorten planten en hun bezoekers, maar daar moeten we nog even geduld voor hebben.

Op bezoek in de Hoeksche Waard

2012-02-04T17:58:00.001+01:00

Begin januari had ik medeblogger Ben rondgeleid door een stukje Drenthe waar ik zelf graag kom. En op 28 januari ben ik op tegenbezoek geweest in de Hoeksche Waard, waar Ben mij heeft rondgeleid door favoriete natuurgebieden in zijn eigen omgeving.

En daar waar het weer begin januari helaas nogal donker en regenachtig was, daar werden we nu verblijd met prachtige weersomstandigheden. Geen sneeuw die dag, maar wel een mooie dag met aangename omstandigheden, weinig wind en zelfs de zon liet zich zien. Er was de voorgaande dagen een zeldzame Roodhalsgans (Branta ruficollis) ontdekt tussen de Brandganzen (Branta leucopsis) en dus hebben wij alle groepen Brandganzen die we tegenkwamen grondig bestudeerd op zoek naar die ene Roodhalsgans.

De Brandganzen zijn een grondige bestudering zelf ook wel waard, ze behoren naar mijn mening tot de mooiste ganzensoorten. Bij mij in de omgeving in Drenthe zie je ze doorgaans mondjesmaat, maar in de Hoeksche Waard is het de meest voorkomende ganzensoort in de winter. De Toendrarietganzen die ik in Drenthe in grote getale tegenkom, zie je daarentegen in de Hoeksche Waard weer niet.
Alle reden om af en toe je eigen territorium eens te verlaten en andere delen van ons mooie Nederland te bezoeken.

Hoe we ook zochten, een Roodhalsgans hebben we niet gevonden, jammer, maar aan al dat gezoek heb ik wel fraaie foto's overgehouden van de Brandganzen, die op sommige plaatsen redelijk te benaderen waren, terwijl er ook groepen waren die al wegvlogen als je er maar met de auto in de buurt kwam. Merkwaardig is het om dat verschil te merken, eigenlijk geen idee hoe dat kan, dat de ene groep schuwer is dan de andere. Wij reden overal even rustig, mogelijk dat het veroorzaakt wordt door de plek waar ze 's zomers broeden en ze al dan niet mensen (en auto's) gewend zijn?

Overal waren ook veel Smienten, een prachtige eendensoort die overwinterd in zowel het westen als in het noorden van Nederland. Ze komen hier ' s winters met honderdduizenden naar toe als wintergast en dat niet tot ieders genoegen. De agrarische sector is niet heel gelukkig met zoveel foeragerende en poepende eenden op hun landerijen. Als natuurliefhebber geniet ik enorm van deze mooie kleurrijke eendjes.

Het was me in eigen omgeving nog niet gelukt om echt mooie foto's van Smienten te maken, meestal te ver weg en ook de lichtomstandigheden regelmatig belabberd. Hier kreeg ik ze op een fijne korte afstand voor de camera en heb ik een aantal fraaie plaatjes kunnen maken van een paartje Smient en het mannetje hier boven was zelfs wel bereid om nog een aantal leuke poses aan te nemen, als was hij een echte fotomodel.

Een opvallend verschil was ook dat er in de Hoekse Waard enkel Knobbelzwanen waren, terwijl bij mij in de buurt ook Wilde Zwanen en Kleine Zwanen overwinteren. Maar Knobbelzwanen zijn ook mooi en dus daar ook een paar foto's van die door Ben met mijn camera gemaakt zijn.
We hebben die dag ook heel veel Wulpen gezien, echt tientallen, maar die zaten helaas te ver weg voor een fatsoenlijke foto, maar met de telescoop waren ze wel mooi te observeren.

Als laatste en paar prachtige foto's van een Haas, ook daar ben ik blij mee. We hebben die dag echt veel Hazen gezien, een aantal schoot vlak bij ons weg, maar wij waren te veel bezig met de Brandganzen en zagen ze te laat om ze vast te kunnen leggen. Bovenstaande Haas zat heel dichtbij in het gras en kon wel mooi vastgelegd worden, ook gedaan door Ben.
Al met al een prachtige dag die de lange reis van Drenthe naar de Hoekse Waard meer dan waard was en dank aan Ben voor het laten zien van alle mooie natuurgebieden.
Erg leuk om zo je liefde voor de natuur te delen en allerlei kennis en kunde op het gebied van natuur en fotografie met elkaar te kunnen uitwisselen.

Hijgend hert der jacht ontkomen...

2012-02-01T12:14:00.000+01:00

Onlangs zat ik vanuit de auto te kijken naar een behoorlijke groep Kleine Zwanen en ook liepen er nogal wat ganzen. Terwijl ik die vogels aan het observeren was, zag ik ineens vanuit een ooghoek iets bewegen aan de andere kant van me. Toen ik me daar naar toe draaide om even goed te kijken wat mijn aandacht had getrokken, zag ik vlakbij me een ree lopen...

Omdat de ganzen en zwanen eigenlijk veel te ver weg zaten voor mooie foto's, was het niet moeilijk om te kiezen waar ik mijn camera op ging richten. Ik zie regelmatig Reeën (Capreolus capreolus) en ook op de plaats waar ik stond had ik ze de laatste tijd regelmatig gezien, maar niet zo dichtbij. En het bleek er niet eentje te zijn maar er kwamen nog vijf andere ook aan gelopen. De Ree is de oudste en meest voorkomende hertensoort van Europa en ook in Nederland komt de Ree volop voor en breidt zich in aantal nog uit.

De winter is trouwens een goede tijd om naar Reeën op zoek te gaan, ze hebben zich dan meestal verzameld in kleine en ook wel grotere groepen. Reeën houden zich graag op in gebieden waar afwisseling is in graslanden en bossen en boomranden, zodat er bescherming en voedsel aanwezig is. Ik heb de indruk dat Reeën langzamerhand steeds minder schuw worden, vroeger zag je ze alleen bij schemer verschijnen. Tegenwoordig is het geen uitzondering om ze gewoon midden overdag te zien foerageren, maar dit groepje was duidelijk verstoord door iets en daarvoor op de vlucht.

Ze stonden even te aarzelen vlak bij, maar gingen er vervolgens vandoor naar de overkant van de weg.
Ik kreeg desondanks de kans om een aantal fraaie foto's te kunnen maken. Als je goed kijkt zie je op bovenstaande foto dat de Ree een ronde donkere plek op deachterpoot heeft, dat is een geurklier. Een Ree heeft daar meerdere van, de meeste tussen de tenen, maar dus ook wat hoger aan de poot en een Reebok heeft er ook nog eentje op zijn kop.
Met de geurklieren wordt een stof afgegeven waarmee de Reebokken hun territorium afbakenen en door het de geurstof kunnen ook de onderlinge Reeën herkent worden.

In de winter hebben de Reeën een opvallend witte spiegel die groter wordt als ze angstig zijn en op de vlucht gaan. Aan de spiegel zijn zijn de bokken en de geiten te onderscheiden; de bokken hebben een niervormige spiegel en de reegeiten hebben een hartvormige spiegel met een kort haarpluimpje dat schort wordt genoemd.

Bij de Reeën op bovenstaande foto's zijn de spiegels overduidelijk waar te nemen en ook is te zien dat het bijna allemaal reegeiten zijn en vermoedelijk een jong reebokje.
Uiteindelijk werd me duidelijk waarvoor de Reeën opgejaagd werden. Opeens kwam een auto het doodlopende weggetje in racen, ik dacht werkelijk even dat de bestuurder niet wist dat ie in de wei zou belanden als ie niet zou remmen. Maar op het allerlaatst remde hij wel en toen zag ik vanuit de akker ook een oud mank kereltje aankomen sjokken. Overduidelijk dat hij de Reeën had opgedreven en dat het de bedoeling was geweest van de bestuurder om ze vervolgens met een schot hagel op te wachten.

Helaas voor de jagers en gelukkig voor de Reeën en mezelf, stond ik precies op het goede moment op de juiste plaats en is er geen Ree gesneuveld en heb ik foto's kunnen maken waar ik blij mee ben.
Reeën kunnen overigens tot zo'n 20 jaar worden, maar heel vaak halen ze de 10 jaar nog niet en daar is de mens nogal eens de oorzaak van hetzij doordat een Ree slachtoffer wordt van het verkeer, hetzij dat jagers hem vroegtijdig afschieten. Maar deze groep is de dans letterlijk en figuurlijk nog even weer ontsprongen.

Kleine Zwanen dagen een Wilde Zwaan uit

2012-01-29T11:44:00.002+01:00

Onlangs kwam ik op een van mijn vaste rondjes in de omgeving een groep met maar liefst 45 Kleine Zwanen tegen. Naast de Kleine Zwanen maakten ook een Wilde Zwaan en enkele Knobbelzwanen deel uit van de groep zwanen.
Zo'n grote groep is altijd onrustiger dan een klein groepje en dat was al te merken aan het geroep van de kleine zwanen.

Dat geluid van de Kleine Zwanen vind ik echt prachtig, dus de ramen van de auto wijd open en genieten maar. Voor het wat zachtere gekeuvel zaten ze net wat te ver weg, maar het roepen was prima te horen.
Dat roepen hoorde volgens mij wel wat bij het geruzie dat zich tussen de verschillende zwanen afspeelde, blijkbaar is er al weer een start van het territoriale gedrag. In het broedseizoen zie je de paartjes ieder hun eigen territorium opzoeken en worden andere zwanen daarin niet geaccepteerd.

Op een gegeven moment waren er Kleine Zwanen die het gemunt hadden op de enige Wilde Zwaan in de groep. Luid roepend en met uitgestrekte halzen begonnen ze de grotere Wilde Zwaan uit te dagen.
Zwanen die het met elkaar aan de stok krijgen is een imposant schouwspel.

De grote vogels gingen het duel aan met elkaar met uitgespreide vleugels en onder begeleiding van een hoop verbaal kabaal. Heel opvallend is dat er dan ook zwanen vlak bij zo'n schermutseling zitten en dan gewoon doorgaan met hun bezigheden, zoals veren poetsen of wat dommelen. Ze bemoeien zich absoluut niet met de amokmakers.

De Wilde Zwaan bleek niet echt onder de indruk van een overtal van belagers en rekte zich nog maar eens extra uit om goed te benadrukken dat hij de grootste was. Vervolgens greep Hij de brutaalste van de Kleine Zwanen eens goed bij zijn snavel en dat gaf blijkbaar de doorslag want de Kleine Zwanen deinsden uiteindelijk terug.

En zo keerde de rust in de grote groep zwanen weer terug en kon een ieder zich weer bezig houden met poetsen, eten en slapen. Maar duidelijk is, dat de lente er aan zit te komen en dat de zwanen dat ook beginnen te voelen in het lijf, lentekriebels!

De Hazelaar bloeit al weer!

2012-01-25T18:00:00.000+01:00

Onlangs liet boswachter Jos Huyser op twitter al een foto zien van de bloeiende Hazelaar. En dat is best heel vroeg, vorig jaar heb ik de eerste vrouwelijke bloei van de Hazelaar pas begin maart gezien. Jos dacht toen al dat het voor mij een leuk onderwerp voor een blogje zou zijn en daar had hij gelijk in. Dus
met dank aan boswachter Jos (@Joshuijzer) voor de tip, een blogje gewijd aan de prachtige bloei van de Hazelaar.

De Hazelaar komt al voor in ons land sinds de laatste ijstijd, zo'n 10.000 jaar geleden en is de eerste boom die ieder jaar bloeit. De Hazelaar kent een mannelijke en een vrouwelijke bloei.
De mannelijke bloei kan, zoals we nu zien, reeds in januari voorkomen en bestaat uit de langwerpige katjes, die in de volksmond ook wel snottebellen worden genoemd, maar persoonlijk vind ik ze veel te mooi om ze zo'n onsmakelijke naam te geven. Aan de andere kant is de volksnaam ook zo gek nog weer niet want er zijn nogal wat mensen die allergisch zijn voor het stuifmeel van de Hazelaar en daar ontzettend van gaan snotteren...

Naast de mannelijke bloei is er ook een vrouwelijke bloei, die een stuk onopvallender is dan de lange geelgroene mannelijke katjes. Bij de vrouwelijke bloei zie je uit een klein knopje prachtige rozerode stempeltjes komen die als een soort kroontje het knopje sieren. Het is echt heel klein en je moet er even speciaal naar zoeken, maar het is de moeite waard en zoals je kan zien een zeer dankbaar onderwerp voor de macrofotografie.

Het schijnt zo te zijn dat de mannelijke katjes zoveel vroeger verschijnen door een zachte winter, dat ze al veel van hun stuifmeel hebben laten verwaaien voordat de vrouwelijke katjes verschijnen. Ik heb nu beide bloeiwijzen al gezien, dus hoe dat precies zit weet ik ook niet, maar als iemand daar meer van weet, hoor ik dat graag. De Hazelaar is een naaktbloeier, wat betekent dat de boom al bloeit voordat er bladeren aan de boom verschijnen.

Als er een jaar inderdaad een groot verschil in verschijnen van de bloeiwijze is, is het gevolg dat er dan minder vrouwelijke knopjes bevrucht kunnen worden en dat er daardoor in de herfst dan weer minder Hazelnoten te oogsten zijn. Dat is dan slecht nieuws voor Eekhoorns, Spechten, Boomklevers, Gaaien en Eekhoorns, die graag Hazelnoten op hun menu hebben staan, die zullen dan op zoek moet naar ander voedsel.

Toendrarietganzen zijn wintergasten

2012-01-22T15:59:00.003+01:00

Er zijn hier op mijn weblog al diverse ganzensoorten gepasseerd, maar aan de Rietganzen had ik nog geen blogje gewijd. Op dit moment zijn er bij mij in de omgeving, in Drenthe, grote groepen Rietganzen aanwezig als wintergasten en dus een goed moment om er aandacht aan te besteden.

Als je een groep Rietganzen treft, zijn dat meestal Toendrarietganzen (Anser serrirostris), maar er kunnen in zo'n groep ook Taigarietganzen (Anser fabalis) zitten. Het onderscheid tussen die twee soorten is in theorie goed te maken, maar in de praktijk blijkt een stuk lastiger. Toendrarietganzen hebben een wat stompere kortere snavel en hebben een smalle ringvormige oranjerode vlek op de snavel. Bij de Taiga rietgans is de snavel langer en rechter en zit er meer oranjerood aan de snavel. Maar zoals vaak zit er variatie in de hoeveelheid oranjerood, zodat beide soorten dan toch weer slecht uit elkaar te houden zijn en ook voor ervaren vogelaars is het lastig te determineren. De ganzen hier boven zijn zonder twijfel Toendrarietganzen. Overigens kunnen er bij een groep Rietganzen ook andere soorten aansluiten zoals de Kolganzen en de Grauwe Ganzen, dus altijd even goed kijken wat er zich in zo'n enorme groep bevindt.

Als je met de auto stil gaat staan bij een veld met Rietganzen, merk je hoe alert deze dieren zijn, meteen komen ze in beweging en lopen de ganzen die het dichtst bij de weg zitten verder naar achteren.
Dus allemaal de kont naar de camera gericht en alert de kop gedraaid om die fotograaf in de gaten te houden.
Met een beetje geluk besluiten ze een paar meter verderop dat het gevaar wel meevalt en blijven dan weer staan en gaan verder met waar ze mee bezig waren, terwijl er een aantal ganzen op wacht blijven staan.

Die bezigheden bestaan onder andere uit eten en drinken. Hier lopen ze op een grasland, maar je treft ze ook wel op mais- en aardappelakkers. Ze eten gras, granen, aardappelen en wortels van diverse gewassen.
Water hebben ze ook nodig en je ziet ze dan ook vaak slobberen uit plasjes en geultjes op de landerijen.
Ik vind het altijd erg leuk om naar die bedrijvigheid te kijken.

Rietganzen zijn behalve hun snavel ook nog aan meer kenmerken te herkennen, zoals hun oranje poten en hun donkere kop en hals, bij de Toendrarietgans steken die kop en hals sterker af tegen het lichtere lijf dan bij de Taigarietgans het geval is. Verder hebben ze duidelijk wit omzoomde veren op de rug en aan de vleugels. In de vlucht maken ze een donkere indruk, maar vliegbeelden zijn wel erg wisselend onder invloed van de lichtval en ik vind dat best lastig te zien. Rietganzen worden in verhouding tot andere ganzen niet heel oud. Daar waar andere soorten wel tot twintig of zelf vijfentwintig jaar kunnen worden, worden Rietganzen gemiddeld niet ouder dan tien jaar.

De Rietganzen zijn hier nog tot maart/april en dan trekken de Taigarietganzen weer richting de taiga's in het noorden van Scandinavië en Siberië, de taiga's zijn uitgestrekte vochtige naaldwouden.
De Toendrarietganzen gaan eveneens naar het noorden, maar dan naar de toendra's, de open gebieden aan de rand van het poolgebied, waar niet veel anders meer wil groeien dan wat dwergstruiken, grassen en mossen. De rietganzen komen in Nederland vaak ieder jaar naar hetzelfde gebied om te overwinteren en ik neem aan dat ze ook steeds broeden in hetzelfde gebied.
Met de klimaatsverandering zou het best eens kunnen dat er steeds minder Rietganzen hier komen overwinteren, maar dat ze noordelijker blijven steken. Je ziet nu al dat er in minder strenge winters minder Rietganzen naar ons land komen.

Huismus en Ringmus

2012-01-19T16:29:00.001+01:00

De Huismus (Passer domesticus) en de Ringmus (Passer montanus) worden nogal eens door elkaar gehaald. Voor een geoefende vogelaar is het geen probleem is om ze uit elkaar te houden, maar voor iemand met minder ervaring is het best lastig.
Vooral het mannetje Huismus lijkt veel op Ringmussen, waarvan mannetje en vrouwtje een gelijk verenkleed hebben.

Vrouwtje Huismus

vrouwtje Vink

Het vrouwtje Huismus onderscheidt zich het meest van de rest. Het heeft een vuilbruin met zwart gestreept verenkleed en een effen lichtbruine onderzijde. Een lichte beigekleurige dikke snavel en een beige/gele wenkbrauwstreep.
Een vrouwtje Huismus zou je eventueel kunnen verwarren met een vrouwtje Vink.

Mannetje Huismus

Het mannetje Huismus lijkt wel veel op een Ringmus, maar als je goed kijkt zijn er toch wel een aantal opvallende verschillen. Het huismusmannetje heeft een veel kleurrijker en contrastrijker verenkleed als het vrouwtje en een grote donkere borstvlek. Hij heeft een dikke donkere snavel in de zomer, die in de winter vaak een stuk lichter is en heeft een grijze kruin en kastanjebruine zijkanten en grijze wangen.

links mannetje Huismus en rechts een Ringmus

Een belangrijk verschil is ook dat huismussen zich overal bevinden waar mensen in de buurt zijn.Vermoedelijk waren er ook geen huismussen in ons land toen er nog geen mensen waren en zijn ze met met onze voorouders meegekomen.
Ringmussen vind je veel meer in de buitengebieden, weliswaar ook in de buurt van mensen, maar meer rond boerderijen en aan de randen van dorpen. In de stad kom je Ringmussen niet tegen.

Ringmus

Bij Ringmussen is geen verschil tussen mannetjes en vrouwtjes. Ze hebben hun naam te danken aan de witte ring, die als het ware een halsbandje vormt. Ze hebben ook een kenmerkende roestbruine kruin of petje. Wat ze ook onderscheid van het mannetje Huismus is de witte zijkant van de kop met de grote zwarte wangvlek. Meer informatie over de Ringmussen en Huismussen op deze blog.

Blauwe reigers niet populair

2012-01-15T18:07:00.001+01:00

In tegenstelling tot Zilverreigers, hebben de meeste mensen niet zoveel sympathie voor Blauwe reigers.
Sterker nog, veel mensen hebben er zelfs een hekel aan en dat komt vooral ook doordat de Blauwe reigers er niet voor terugdeinzen om visjes uit de tuinvijvers te pikken.
De Blauwe reiger (Ardea cinerea) is eigenlijk best schuw, maar in stedelijke gebieden wordt hij steeds brutaler en laat zich daar niet snel afschrikken door mensen.

Als kind zag ik niet zo vaak een Blauwe reiger in mijn omgeving in Drenthe en ik kan me nog goed herinneren dat we het echt een bijzonderheid vonden, net zoals dat nu nog zo is bij het zien van een Grote Zilverreiger Casmerodius albus). Sindsdien zijn de Blauwe reigers langzamerhand een vertrouwde en algemene verschijning geworden in de Drentse natuur.

De Blauwe reiger gedijt goed doordat er niet veel strenge winters zijn geweest en daardoor hebben ze zich nu kunnen uitbreiden tot zo'n 12.000-13.000 broedparen. Ze broeden vaak in kolonies boven in bomen, waar het vrouwtje het nest bouwt met takken die het mannetje haar komt brengen.
Blauwe reigers kunnen trouwens best oud worden, als ze niet het slachtoffer worden van een heel strenge winter, kunnen ze de respectabele leeftijd van wel vijfentwintig jaar bereiken.

Ondanks de niet zo positieve reputatie van de Blauwe reigers, vind ik het toch een mooie vogel om te observeren. Zoals alle reigersoorten is ook de Blauwe reiger een uitstekende jager. Hij kan tijdenlang bewegingloos stilstaan, om vervolgens razendsnel toe te slaan met zijn dolkvormige snavel bij de minste of geringste beweging die hij in het water of tussen het gewas bespeurt.

Ik las ergens in een oud boek een verhaal dat vissers hun aas insmeerden met reigervet omdat ze dachten dat de poten van een reiger een bepaalde stof afscheidde die vissen aantrok. Dit is overigens niet waar, de poten scheiden geen stof af, wel wiebelen ze staande in het water vaak met hun lange tenen, waardoor vissen kunnen denken dat er een wormpje te verschalken valt.

Verder bestaat de jaagtechniek van reigers uit veel geduld, een goed gehoor en een scherpe blik.
Je ziet ze soms met bedachtzame langzame passen door het water of over het land stappen, waar bij ze steeds horizontaler buigen met hun lichaam en dan opeens zie je ze hun hals uitstrekken en hebben ze met hun lange puntige snavel meestal een prooi te pakken.

Een Blauwe reiger voedt zich vooral met vis, waterratten,kevers,kikkers,mollen en muizen. Helaas vergrijpen ze zich ook wel aan nestjes met jonge weidevogels of watervogels.
Deze Blauwe reiger heeft hier een regenworm te pakken en zal nog wel verder zijn gaan jagen, want met een regenwormpje is zijn maag natuurlijk niet gevuld. En je kunt op de laatste foto heel goed zien dat er wel veel grotere prooien door zijn keel kunnen.

Stormmeeuwen

2012-01-12T18:14:00.000+01:00

Pas honderd jaar geleden broedden er voor het eerst Stormmeeuwen (Larus canus) in Nederland. Het eerste broedende paartje werd waargenomen in 1908 op het eiland Rottum.
Tegenwoordig broeden er zo'n 6000 Stormmeeuwpaartjes voornamelijk in de kustgebieden.
Hier hebben ze het wel moeilijker gekregen door de toename van vossen in die gebieden, die veel nesten leegroven.
Er zijn Stormmeeuwen die net als bijvoorbeeld Scholeksters begonnen zijn om hun nesten te maken op de daken van gebouwen.

Deze meeuwensoort heeft de gewoonte om als er slecht weer op komst is het binnenland in te trekken en dat heeft hem de naam Stormmeeuw bezorgd. Hij wordt ook wel Kleine Zilvermeeuw genoemd, deze naam is niet juist, maar zo gek nog niet want de Stormmeeuw lijkt wel veel op een Zilvermeeuw.
Een Stormmeeuw ziet er wat vriendelijker uit met zijn ronde zwarte ogen, daar waar de Zilvermeeuw felle gele ogen heeft.

Ander belangrijk verschil met de Zilvermeeuw is het ontbreken van een rode Snavelvlek bij de volwassen Stormmeeuw en de snavel is ook slanker. De snavel van een volwassen Stormmeeuw is geel, die van een juveniel roze met een zwarte punt. De Stormmeeuw heeft geelgroene poten en de Zilvermeeuw heeft vleeskleurige poten. De Stormmeeuw is met 40-46 cm ook een stuk kleiner dan de Zilvermeeuw die 54-60 cm groot kan worden.

Ik vind meeuwen zelf een lastige soortgroep om uit elkaar te houden en dan heb je ook nog al die jeugdkleden... Maar oefening baart kunst en als je er foto's van maakt kun je thuis de boeken er weer bij pakken en als je er dan nog niet uit komt is het ook nog mogelijk om je foto bijvoorbeeld naar het forum van waarneming.nl te sturen.
Op deze manier leer ik de meeuwen wel steeds beter uit elkaar te houden, maar ik blijf het een moeilijke groep vinden.

Stormmeeuwen eten vooral wormen en andere ongewervelden, maar eten ook wel afval, vis, bessen en vangen in de vlucht ook bijvoorbeeld wel vliegende mieren. Ze pikken daarnaast soms voedsel van andere vogels zoals Kokmeeuwen.

Zoals gezegd zijn er zo'n 6000 broedparen in ons land, maar in de winter zijn er veel meer Stormmeeuwen omdat er dan tienduizenden wintergasten komen overwinteren. De meeuwen uit deze blog zijn vermoedelijk ook hoofdzakelijk overwinteraars en de fotomodellen zijn juvenielen, te zien aan hun roze snavel met zwarte punt. Dat er ook wel volwassen exemplaren tussen zaten is te zien aan de vogel met de volledig witte staart, de jongen hebben een zwarte band aan de staart.

Stormmeeuwen hebben een legsel per jaar in mei/juni, in het van plantaardig materiaal gemaakte nest worden meestal drie eieren gelegd. Stormmeeuwen kunnen tot tien jaar oud worden, maar er is een Stormmeeuw geweest die ruim tweeëntwintig jaar oud is geworden...

De wereld van de vliegen(2)

2012-01-10T16:32:00.000+01:00

Dat het goed is om een blog soms opnieuw onder de aandacht te brengen bleek vandaag (10 januari 2012) maar weer eens. In deze blog kwam ik met hulp niet verder dan de familienamen van de de vliegen, maar welke soort het dan precies was bleef onduidelijk.
Nu heb ik door de medewerking van Ruud van der Weele en de hulp van Joke van Erkelens toch de goede namen van beide vliegen en dat vind ik toch wel heel leuk. Dus dank aan beide entomologen!

In een vorige blog heb ik al aangegeven dat het determineren van vliegen vaak een lastige zaak is en dat het nogal eens zo is dat pas door een specialist met behulp van een microscoop definitief vast is te stellen om welke soort vlieg het gaat.
Ik ben een leek en dus zijn er regelmatig vliegen die ik geen naam kan geven, of geef ze de verkeerde naam.

De eerste behoort tot de familie van de Echte Vliegen (Muscidae). Deze vliegenfamilie kent in Nederland ruim honderdzestig soorten en daarvan is de Huisvlieg (Musca domestica) de bekendste.
Vliegen komen al heel lang voor, het zijn echte oerbeestjes, die ook als fossielen zijn aangetroffen van tientallen miljoenen jaren oud.

In eerste instantie was niet bekend tot welke soort bovenstaande vlieg behoort, maar nu is vastgesteld dat het de Polietes meridionalis is, een soort die behoort tot de Muscidae.
De loop van de vleugelbeadering is ook iets om op te letten, bij Muscidaesoorten lopen de lengte- aders (meestal) recht naar de vleugelrand. Bij Calliphoridaesoorten maakt de lengte-ader een knik.
Je zou dus bij het fotograferen kunnen proberen om de vleugeladering er duidelijk op te krijgen, zodat zo'n foto kan helpen bij het determineren.
Het is een hele speurtocht bij veel vliegen om tot de juiste naam te komen en ik moet zeggen dat ik het leuk vind om me daar af en toe een tijdje in te verdiepen, maar kan me ook heel goed voorstellen als iemand zich beperkt tot het fotograferen van een vlieg of ander dier. En er zijn dus mensen die zich specifiek richten op het determineren van vliegen, de entomologen.

De vlieg hier boven kon ik ook niet van zijn soortnaam voorzien, maar ik wist wel dat het in ieder geval een bromvlieg was. Bromvliegen (Calliphoridae) komen ook wel in huis en laten luid brommend horen dat ze aanwezig zijn, duidelijk dus waar de naam bromvlieg vandaan komt. Door de hulp van Ruud van der Weele weet ik nu dat deze vlieg een Calliphora vicina is en inderdaad behoort tot de familie van de Bromvliegen (Calliphora). En zo zijn de vliegen in deze blog dan toch beide voorzien van hun soortnaam.

Bromvliegen kun je aantreffen op bloemen, kadavers, afval en mest.
Het vrouwtje legt haar eitjes in kadavers en ook zijn er soorten die eitjes leggen in bijvoorbeeld wormen. Uit de eitjes komen de larven, die bij vliegen maden worden genoemd. De maden verpoppen en daaruit komen dan weer nieuwe vliegen.
Zowel volwassen vliegen als poppen kunnen overwinteren door in een soort winterslaap te gaan.

Onlangs heb ik voor het eerst gezien hoe vliegen voedsel opnemen. Het viel me op dat er een grote druppel hing onder de snuit van de vlieg.
Omdat ik dat een bijzonder gezicht vond probeerde ik dat vast te leggen. Ik kon welgeteld twee foto's maken en toen was de druppel opeens weg...

Ik had me er al mee verzoend dat het bij die twee foto's met drup zou blijven, toen ik opeens weer een druppel zag verschijnen, de vlieg liet dus zelf een druppel uit zijn monddelen komen.
Tja en toen ben ik naderhand maar eens op zoek gegaan om uit te vinden wat dit voor druppels zijn.

Het blijkt dat vliegen geen vast voedsel tot zich kunnen nemen en daarom mengen ze het voedsel met een druppel speeksel zodat het daarin kan oplossen. Tijdens het oplossen zuigen ze de druppel af en toe op en laten hem dan weer uit de monddelen vloeien dit herhalen ze tot dat het voedsel genoeg opgelost is en dan zuigen ze de druppel op in hun spijsverteringssysteem.
Een bijzonder mechanisme en een vlieg met zo'n druppel is toch best een apart gezicht en ik vind het leuk dat ik dit heb kunnen vastleggen.

Nu ook Kleine Zwanen weer gezien

2012-01-08T12:25:00.000+01:00

Na de Wilde Zwanen (Cygnus cygnus) heb ik nu ook weer mijn eerste Kleine Zwanen ( Cygnus bewickii) gezien en zo zijn er in mijn omgeving in Drenthe weer drie soorten zwanen te bewonderen.
Ik moet zeggen dat ik daar altijd wel blij van wordt, want natuurlijk zijn de Knobbelzwanen (Cygnus olor), die we in Nederland het hele jaar kunnen bewonderen prachtige vogels, maar ik vind de Wilde Zwanen en Kleine Zwanen toch mooier.

Kleine Zwaan

Wilde Zwaan

Ik heb in de blog over de Wilde Zwanen die ik op 10 december 2011 voor het eerst deze winter weer zag, de verschillen al uitgebreid uitgelegd tussen de verschillende soorten Zwanen. In deze blog over de Kleine Zwanen beperk ik me tot het verschil van de Snaveltekening bij de Wilde Zwaan en de Kleine Zwaan. De Kleine Zwaan heeft de kleinste gele vlek aan de snavel, die altijd ver voor het neusgat blijft en vaak een wat vierkante of ronde vorm heeft. Ezelsbruggetje is dus: Kleine Zwaan=Kleine vlek.
De Wilde Zwaan heeft duidelijk meer geel en dat loopt altijd door tot voorbij het neusgat en is meer langwerpig van vorm.

Op de eerste dag van 2012 zag ik dit gezinnetje Kleine Zwaan tot mijn genoegen op een akker rondstappen. Leuk dat er ook nog een juveniele vogel bij was, het is mooi om te kunnen laten zien dat een jonge vogel er anders uit ziet dan zijn ouders. Net als bij de andere Zwanensoorten blijven de partners hun leven lang bij elkaar en net als de Wilde Zwaan wordt een Kleine Zwaan gemiddeld zo'n 10 jaar, terwijl de Knobbelzwaan wel 15-20 jaar kan worden.

Net als de Wilde Zwanen zijn de Kleine Zwanen wintergasten, die hier komen overwinteren. 's zomers zijn ze te vinden in Siberië, waar ze broeden en hun jongen groot brengen.
Ik heb al eens verteld dat Nederland het belangrijkste overwinteringsgebied is voor Kolganzen (Anser albifrons). Dat zelfde geldt ook voor de Kleine Zwanen; het overgrote deel van de Kleine Zwanen populatie heeft Nederland als winterverblijfplaats. Maar liefst ruim 70 % van de Kleine Zwanen is 's winters in Nederland aanwezig, in aantallen hebben we het over maximaal tegen de 20.000 Kleine Zwanen.

Nu heb ik alleen maar een gezinnetje Kleine Zwaan gezien, maar als er een grotere groep bijeen is moet je beslist eens luisteren naar het gekeuvel van Kleine Zwanen. Ik vind het wat zangerig en het klinkt heel vriendelijk en gezellig, ik vind het een van de mooiste vogelgeluiden die je kan horen.
Een geluid dat je bij de Kleine Zwanen niet hoort is de vleugelslag, daar waar de Knobbelzwaan vliegt met vleugelslagen als een soort zingende zaag, daar vliegt de Kleine Zwaan en ook de Wilde Zwaan met (nagenoeg) geluidloze vleugelslag.

Met de Knobbelzwaan, de Wilde Zwaan en de Kleine Zwaan heb je de doorgaans in Nederland voorkomende zwanensoorten wel genoemd.
Heel af en toe is er echter een kans om een zeer zeldzame Fluitzwaan (Cygnus colimbianus) te zien in een groep Kleine Zwanen. Een Fluitzwaan lijkt ook precies op een Kleine zwaan, alleen is er zo goed als geen geel aan de snavel. Maar pas op, een Kleine Zwaan zit soms zo in de modder te wroeten dat zijn snavel bijna helemaal zwart lijkt, dat is op bovenstaande foto's mooi te zien.

Ook Ganzen gaan wel eens vreemd...

2012-01-06T19:29:00.000+01:00

Bij mij in de buurt zit een behoorlijke groep Grote Canadese Ganzen, die ieder jaar broeden op een eilandje midden in een plas die is ontstaan door zandwinning.
In de winter vertoeven ze in de buurt van dat broedgebied en in de loop der jaren hebben zich ook wat andere soorten Ganzen zich aangesloten bij deze Grote Canadese Ganzen.

Zo zijn er de laatste jaren altijd een aantal Brandganzen (Branta leucopsis) in de groep aanwezig en ze broeden hier ook en dat is best bijzonder, want de meeste Brandganzen zijn wintergasten en doortrekkers, die broeden in het hoge noorden op toendra's en kliffen.

Brandganzen horen wat uiterlijk betreft tot de mooiste ganzensoorten die we kennen vind ik. Het is een wat kleinere gans en met een lengte van 58-70 cm ook een stuk kleiner dan de Grote Canadese Gans die 90-110 cm kan worden. Ze hebben een mooi strak getekend zwart/grijs verenkleed en een witte kop. Het verschil met de Grote Canadese Ganzen is ook mooi te zien op bovenstaande foto.

In de groep ganzen loopt ook een enorme Parkgans ( Anser anser forma domesticus), die zichzelf blijkbaar erg prachtig vind. Hij liep met veel gegak en gevleugelklapper door de groep en mogelijk probeerde hij ook wel indruk op mij te maken. Hij gaf me in ieder geval de mogelijkheid tot het maken van een aantal leuke foto's.

Dat ganzen ook wel eens vreemd gaan blijkt onder andere uit bovenstaande foto.
Het is een hybridegans met een kruising tussen Grote Canadese Gans en Brandgans en dat geeft in dit geval het uiterlijk van een Brandgans maar met een bruine kleur in plaats van zwart en ook de koptekening is afwijkend.

Of wat te denken van deze hybridegans, waar dit een kruizing mee is durf ik niet met zekerheid te zeggen. Wie weet wel een hybride van een hybride, er lijkt wat in te zitten van een Brandgans, ik vermoed dat de Parkgans er ook wel een rol in heeft gehad en mogelijk zitten er ook nog wel Grote Canadese Gans kenmerken in... wie het weet mag het zeggen.

En zo zie je maar weer wat je allemaal kan tegen komen als je de moeite neemt om een groep ganzen zorgvuldig te bekijken.
In het voorjaar hoop ik weer mooie foto's te kunnen maken van Grote Canadese Ganzen met jonkies en ook de Brandganzen zou ik graag met kun kindertjes op de foto zetten en wie weet zie ik ook wel weer een gemengd huwelijk zoals hier boven ook is te zien.

Grote Zaagbekken zijn weer te bewonderen

2012-01-03T12:59:00.000+01:00

De Grote Zaagbekken (Mergus merganser) zijn weer te bewonderen in Nederland. Het zijn grote eenden die broeden in onder andere in Scandinavië en die hier in ons land komen overwinteren.
Het zijn forse opvallende eenden en vooral de mannetjes vallen in een groep met andere eenden direct op met hun donkere kop en langgerekte lichtgekleurde lichaam.

Ik had ze deze winterperiode nog niet gezien en was blij dat Hannie mij tipte dat ze in de buurt zaten en ze wilde ook wel mee om samen foto's te maken.
En zo togen we 30 december 2011 naar de Grote Zaagbekken. Vier stuks zaten er en allemaal mannetjes en dat is eigenlijk tegen de regels want het schijnt dat de groepen vaak meer vrouwtjes bevatten dan mannetjes, in dit geval dus niet en vrouwtjes hebben we die middag helemaal niet gezien.

De Grote Zaagbek dankt zijn naam aan de lange, dunne zaagvormige rode snavel met kromme punt waarmee deze eendensoort vissen vangt. Vanwege het feit dat het visvangers zijn, zijn de Grote Zaagbekken wel bejaagd, maar het is nooit echt bewezen dat ze de visstand in gevaar zouden brengen.
Het zijn geweldige duikers en daar heb je rekening mee te houden met het fotograferen. Soms waren ze alle vier tegelijk onder water of wilde ik twee mooi samen fotograferen en dook er net weer een onder.

De mannetjes hebben een donkere kop, het lijkt vaak zwart, maar het is donkergroen en dat kun je op de foto die ik van Hannie heb gekregen ook heel mooi zien. Het lichaam is licht van kleur, wit/crème, ook in vlucht is het mannetje Grote zaagbek door de contrasten goed herkenbaar.
Het vrouwtje is meer grijs en heeft een roodbruine kuif die ze nog extra kan tonen, ik vind het wel grappig ogen, het is wat een brutaal ogend vrouwtje met die punkkuif.

De meeste overwinterende Grote Zaagbekken vind je in de omgeving van het IJsselmeer, maar ook elders in ons land zijn ze aan te treffen, soms zelfs in Parkvijvers en ook in Drenthe kom je ze mondjesmaat wel tegen. Mijn ervaring is dat ze niet zo dol zijn op mensen, het is dan ook van belang om ze een beetje omzichtig te benaderen.

Ja en als je de kans hebt om deze mooie eendensoort te kunnen bewonderen dan moet je die pakken.
Hannie heeft me nog wat extra geholpen door aan de overzijde van het ven opvallend met haar rode jas te wandelen, zodat de Grote Zaagbekken dichter mijn kant op kwamen en ik in staat was om wat redelijke foto's te maken. Het was buiig weer en dus felle opklaringen met hard licht, maar ik ben toch wel blij met deze foto's en wie weet komt er ook nog wel een kans met wat milder licht.

Ja en zo'n mooie zich even op strekkende vleugelklappende Grote Zaagbek is natuurlijk een imposante verschijning en mag niet ontbreken in een blog over Grote Zaagbekken.
Grote Zaagbekken hebben niet zo'n lange levensverwachting, ze worden gemiddeld niet ouder dan een jaar of acht terwijl bijvoorbeeld een Wilde Eend wel vijftien tot vijfentwintig jaar kan worden.

Als er gevaar dreigt zijn de Grote Zaagbekken zo vertrokken, wat dat betreft zijn het wel net Wilde Eenden, die gaan ook bij het minste of geringste met veel poeha op de wieken.
Troost voor de achterblijvende toeschouwer is wel dat dit soort acties vaak wel leiden tot fraaie plaatjes en in die zin ben ik ook best tevreden met bovenstaande foto die ik in maart 2011 maakte en die een flinke actie laat zien van opvliegende zaagbekken.

De mooiste foto's van 2011

2011-12-31T19:25:00.000+01:00

Het einde van het jaar leent zich bij uitstek om ergens op terug te kijken, in dit geval een terugblik op een jaar Natuurkieker.
In deze blog een selectie uit mooiste foto's die ik heb gemaakt in 2011 en die allemaal herinneren aan prachtige ontmoetingen met de natuur. Het genieten van de natuur komt voor mij altijd op de eerste plaats, fotograferen is daarbij een erg leuke hobby die de mogelijkheid biedt unieke momenten vast te leggen en bij het zien van de foto's van na te genieten. En door te bloggen is er de gelegenheid om anderen mee te laten genieten van de mooie momenten die ik in de natuur heb gehad.

In januari maakte ik deze foto van een vrouwtje Blauwe Kiekendief, een prachtige sierlijke roofvogel.
Wat ik aan deze foto zelf heel mooi vind is de actie en mooie houding van het dier. De foto komt uit de blog van 18 januari 2011.

Het was die ochtend in februari ontzettend koud, een straffe oostenwind en temperaturen rond het vriespunt, maar het voelde door de wind nog veel kouder aan op de heidevelden van het Dwingelderveld. Op de foto een ijssculptuur die ontstaan was door bevriezen van het door de wind opgestuwde water. De foto komt uit deze blog van 20 februari 2011

Patrijzen zijn de afgelopen jaren enorm teruggelopen in aantal, waarbij de intensivering van de landbouw een belangrijke rol speelt. Daarnaast zijn Patrijzen enorm goed in het zich verborgen houden. Bij onraad drukken ze zich plat op de grond en dan zie je ze tussen de begroeiing haast niet meer terug.
Ik ben dan ook erg blij dat ik deze foto heb kunnen maken. De foto komt uit de blog van 5 maart 2011 die helemaal is gewijd aan de Patrijs.

Als de dagen weer langer worden maak ik daar graag gebruik van om nog een avondritje door het mooie Drenthe te maken. Vooral als het zonnig weer is leent zo'n tochtje zich er prima voor om vogels er in het avondzonnetje op te zetten. De foto van de Geelgors hier boven is volgens mij wel de mooiste die ik tot nu toe van een Geelgors heb kunnen maken. Ik ben er zelf heel blij mee en hij komt uit de blog van 10 april 2011

Ieder jaar zoek ik naar bloeiende Larix. Ik vind de bloei van een Larix prachtig en het heeft ook nog warme herinneringen aan mijn vader, die altijd een paar takken bloeiende Lariks voor mijn moeder meenam. Tegenwoordig worden veel Larixbomen in de natuur verwijderd omdat ze van nature niet in Nederland thuis horen. Ik vind dat soort rigoureuze maatregelen soms wel eens wat overdreven en hoop dat er toch van die mooie Larixbomen over zullen blijven.
De foto komt uit de blog van 2 mei 2011

De Ree op bovenstaande foto was eigenlijk een gelukstreffer. Ik was met Hannie naar Vogelkijkhut Diependal toen "zomaar" een paar Reeën tussen het riet vandaan kwamen. Normaal gesproken staat er veel meer water maar vanwege de bijzonder droge omstandigheden die we hadden in de lente, stond het water extreem laag en daar maakten deze Reeën dankbaar gebruik van en ik ook...
De foto komt uit de blog van 3 juni 2011

Een van de hoogtepunten qua beleving waren ook absoluut de twee nesten met jonge Torenvalken waar ik foto's van mocht maken. Hier kon ik echt niet kiezen tussen het kleine donsballetje dat zo aandoenlijk op een doekje zit en de twee bijna uitvliegende pubers die zo lief bij elkaar onder de vleugel zitten. De foto's komen uit een reeks van vier blogs in juni 2011 blog1, blog2, blog3, blog4

Nog zo'n hoogtepunt was de onverwachte ontmoeting met een jonge Kwak, zonder twijfel een van de meest bijzondere waarnemingen van het afgelopen jaar. Dank zij mijn broer die het dier ontdekte kon ik een unieke fotoreeks maken, er komt vast nog wel eens een nieuwe blog over. Bovenstaande foto's komen uit de blog van 24 juli 2011

Dit jaar was de heide extra mooi het was met recht een paarse pracht te noemen. Tja en als je dan in een provincie woont waar veel heide voor komt dan tref je het. Het is overigens altijd een genoegen om Drenthe als woongebied te hebben. Bovenstaande foto vind ik wel een van de mooiste heidelandschappen die ik heb vastgelegd en is gemaakt in natuurgebied het Terhorsterzand.
De foto komt uit de blog van 8 augustus 2011

Van het zien van Levendbarende Hagedissen wordt ik altijd blij. Ik vind dat zulke interessante beestjes en je moet er ook je best wel voor doen om ze te zien, maar als dat lukt, kan ik er tijden bij zitten om ze te observeren. Dat heb ik bij het hagedisje op bovenstaande foto ook gedaan en zo kon ik er met de macrolens echt heel dichtbij komen. De foto komt uit de blog van 15 september 2011 en is geheel gewijd aan de Levendbarende Hagedissen.

Tja de Vliegenzwam is denk ik wel de meest gefotografeerde paddenstoel van Nederland. Ik blij het een prachtige paddenstoel vinden en kan het niet laten om ze te fotograferen als ik ze zie. Bovenstaande macrofoto komt uit een blog vol met Vliegenzwammen van 22 oktober 2011

Insecten zijn interessante en vaak ook heel fotogenieke beestjes. Het leuke is dat je veel insecten aan kunt treffen in je eigen tuin, zo ook deze sluipwesp. De foto is gemaakt in mijn eigen tuin en zeg eerlijk hij of zij zit er toch werkelijk bij als een frivool fotomodel.
De foto komt uit een blog met nog meer tuinverrassingen van 8 november 2011

Deze terugblik op 2011 besluit ik met een mooi vliegbeeld van een Buizerd. Het gebeurd je niet alle dagen dat een Buizerd recht op je af komt vliegen, meestal gaat ie recht van je af...
Ik ben dan ook blij met deze foto die komt uit de blog van 6 december 2011 en daar staan nog meer vliegbeelden.

Ik vond het best lastig om uit zo'n heel jaar een keuze te moeten maken, veel dingen die ik ook heel mooi vond staan hier niet in. Wie toch nog meer hoogtepunten wil zien kan ook kijken op de blog die ik gemaakt heb voor het 1-jarig jubileum van de Natuurkiekerblog op 1 november 2011
Ook kun je natuurlijk gewoon eens door het Natuurkieker-archief bladeren of met de Googlezoekfunctie gericht zoeken naar een onderwerp.
Uiteraard ga ik in 2012 gewoon op dezelfde manier verder en ga ik weer vol enthousiasme aan de slag om mooie en interessante blogjes te maken en natuurlijk is iedereen welkom om van de Natuurkiekeravonturen mee te genieten.

Kraanvogels staan symbool voor gezondheid en geluk

2011-12-29T07:45:00.000+01:00

De prachtige, majestueuze Kraanvogel (Grus grus) is in Japan, waar hij Tsuru wordt genoemd, een symbool voor geluk en gezondheid.
Met deze Kraanvogelblog wil ik dan ook iedereen voor het nieuwe jaar veel geluk en gezondheid wensen.

Dit jaar heb ik al diverse keren Kraanvogels gezien in Drenthe. De eerste keer dit jaar dat ik de grootste vogels van Europa tegen kwam vond ik dat wel een heel bijzonder cadeau voor mezelf. Ik zat midden in een behandeling in verband met de ziekte van Lyme en dan zie je die prachtige vogels waarvan ik wist dat ze symbool staan voor geluk en gezondheid....

De Kraanvogels die ik eind oktober zag waren twee vogels op doortrek naar het zuiden. Ze liepen op een akker bij mij in de buurt en zijn na een aantal dagen verder getrokken, zie ook deze blog.
Het is echt geweldig als je zulke grote statige dieren zo over een akker ziet schrijden, ik kan daar werkelijk geen genoeg van krijgen. Het is dat je op een gegeven moment gewoon weer naar huis moet, maar ik kan dan bijna geen afscheid nemen van zo'n mooi schouwspel.

Vanaf begin december verblijven in bijna dezelfde omgeving in Drenthe drie Kraanvogels. Ik kan er niet iedere dag naar toe maar ik heb er wel een aantal keren een bezoekje gebracht. Het lijkt er op dat ze zich helemaal niets van je aanwezigheid aantrekken, ik ben er van overtuigd dat ze me echt wel zien, maar het maakt ze blijkbaar niet uit dat er mensen naar ze staan te kijken.

De laatste keer dat ik even een kijkje ging nemen waren ze even heel luidruchtig, een prachtig getoeter schalde over het veld en de Kraanvogel ging er eens helemaal goed voor staan. Geen idee waarom hij zich zo liet horen, maar mij deed hij er in ieder geval een enorm plezier mee, genieten is het om zo'n grote vogel zo'n imposant geluid te horen maken.

Normaal gesproken zouden ook deze Kraanvogels doorvliegen naar het zuiden, maar omdat het tot nu toe een abnormaal zachte winter is kunnen deze Kraanvogels hier nog steeds gemakkelijk aan voedsel komen. Misschien speelt hierbij zelfs nog wel een rol mee dat met landbouwmachines niet op de akkers gewerkt kan worden vanwege de vele neerslag die er in december is gevallen. Hierdoor kunnen de akkers niet bewerkt worden en daardoor blijven bijvoorbeeld op maisakkers voedselresten beschikbaar die anders waarschijnlijk onder geploegd zouden worden.

Tot besluit kom ik nog even terug op de kraanvogel als symbool van geluk en gezondheid.
Volgens een Japanse legende zou de Kraanvogel 1000 jaar leven. Als je een Kraanvogel vouwt volgens de Japanse vouwkunst Origami en je geeft die vogel cadeau aan iemand dan wens je die persoon daarmee 1000 jaar geluk en gezondheid. Op bovenstaande foto staat hoe je zo'n vogel kunt vouwen.

Boomklever en Boomkruiper worden vaak met elkaar verward

2011-12-26T19:41:00.000+01:00

Het zijn uiterlijk twee zeer verschillende vogeltjes, maar door hun gelijkende naam worden ze toch heel vaak door elkaar gehaald. Dat is een reden om de Boomklever en de Boomkruiper nog eens samen in een blog aan de orde te laten komen. Daarbij weet ik dat ik een aantal van mijn volgers op Twitter een groot plezier doe met een blog over Boomklevers en de Boomkruipers zullen ze vast ook wel kunnen waarderen.

De Boomklever (Sitta europaea)is de echte acrobaat van de twee soorten. Hij is super behendig dankzij zijn krachtige poten met de forse kromme klauwnagels, waarmee hij moeiteloos langs boomstammen en takken klautert en dat net zo handig van beneden naar boven als van boven naar beneden. In tegenstelling tot de Boomkruiper maakt hij geen gebruik van zijn staart bij het klauteren en daarom heeft hij misschien ook wel zo'n klein, wat onooglijk staartje. Je kunt de Boomklever ook op de grond wel tegenkomen, want ook daar foerageren ze wel, hoewel je ze vaker in een boom ziet.

De Boomklever is een fraai gekleurd vogeltje, de bovenzijde is grijsblauw en de onderzijde beige met oranje.
Opvallende kenmerken zijn de stevige dolkachtige snavel en de lange zwarte streep die over het oog loopt en die de vogel, vind ik, een wat brutaal uiterlijk geven.
Het zijn overigens ook bepaald geen bescheiden vogeltjes, als ze op de voedertafel verschijnen zijn ze bepaald niet bang uitgevallen en proberen andere vogels op een afstandje te houden door even dreigend met de forse snavel een uitval naar hen te doen.

Boomklevers nestelen in een oud spechtengat of in een nestkastje. Als ze een nestkastje in bezit nemen kun je dat van buitenaf zien doordat ze de opening bewerken met modderen. Dus als je een mooi pleisterwerk op een nestkastje ziet rondom de opening, dan woont daar een Boomkleverfamilie.

Nu in de wintertijd komen Boomklevers regelmatig naar de voederplaatsen, waar ze vooral dol zijn op de pinda's en zonnepitten. Als je ze van dichtbij kunt bewonderen en ook nog fotograferen, kun je het prachtige verenpatroon aan de onderzijde van de staart ook mooi zien, het is net een waaier. Vaak brengen de Boomklevers flitsbezoeken, waarbij ze een pinda meenemen van de voedertafel, die ze dan elders vastklemmen in de schors van een grote boom en dan lekker gaan zitten smikkelen van de pinda. In de zomer voeden Boomklevers zich overigens veel meer met insecten dan met zaden.

Een Boomklever komt dicht bij huis, maar de Boomklever is eigenlijk een bosvogel en in de loofbossen en gemengde bossen kom je de Boomklever dan ook tegen, daarnaast ook in parken en grote tuinen. Hij heeft een kenmerkende roep, die zelfs ik kan herkennen en hij roept vaak luid, zodat je al van verre hoort dat er een Boomklever aanwezig is.
Boomklevers komen meer voor in de oostelijke helft van Nederland en ontbreekt bijvoorbeeld op de waddeneilanden helemaal.
Veel kleine vogeltjes worden niet heel oud en dat is bij de Boomklevers ook zo, een Boomklever wordt gemiddeld niet ouder dan 2-3 jaar.

Daar waar de Boomklever een kleurrijk en best opvallend vogeltje is, is de Boomkruiper (Certhia brachydactyla) een bruin vogeltje, dat door zijn gedrag en goede camouflagekleur vaak amper opvalt.
De Boomkruiper is met zijn 12,5 cm ook zo'n 2,5 cm kleiner dan de Boomklever. Er is ook nog een Taigaboomkruiper (Certhia familiaris), die lijkt heel veel op de Boomkruiper, maar is veel zeldzamer en ik ga er maar van uit dat op mijn foto's de meer algemeen voorkomende Boomkruiper staat.

De Boomkruiper gebruikt zijn staart als steun bij het kruipen over takken en boomstammen. Op de foto's is ook te zien dat de Boomkruiper een relatief veel langere staart heeft dan de Boomklever. Omdat de Boomkruiper zijn staart als steun moet gebruiken, is hij niet in staat om onderste boven te kruipen. Daarom zie je een boomkruiper steeds weer naar een lager gelegen nieuw stuk stam vliegen en kruipt vervolgens weer omhoog, op zoek naar kleine insecten en spinnetjes.

Hoewel ik de Boomklever heel mooi vind, ben ik toch altijd weer blij als ik een Boomkruipertje ontdek. Ik zie ze niet zo heel vaak en meestal is het bezoek ook van veel kortere duur dan die van de Boomklever. Ik heb ook nog maar zelden meegemaakt dat ze voederplaatsen bezoeken, alhoewel deze foto's wel bijna allemaal op een voederplaats zijn gemaakt.
Op de zandgronden komen de Boomkruipers het meest voor, maar je kan ze eigenlijk overal in Nederland wel aantreffen. Net als Boomklevers worden Boomkruipers ook niet ouder dan 2-3 jaar.

Tot besluit nog een ezelsbruggetje om te onthouden hoe de beide vogeltjes zich langs een boom voort plegen te bewegen:
De BoomkRuiper doet dat in een Rondje om de boom, dus in een spiraalvorm
De BoomkLever gaat in een rechte Lijn omhoog.

Fijne Feestdagen

2011-12-24T21:56:00.002+01:00

Ik wens iedereen fijne feestdagen en een gezond, inspirerend en fotogeniek 2012!

Een jagende Blauwe Kiekendief en meer ontmoetingen

2011-12-23T09:59:00.000+01:00

Ik houd er van om regelmatig de natuur even in te trekken. In deze tijd van het jaar gebruik ik vaak de auto als schuilhut en ga daarmee de landelijke gebieden in.
Ik heb dan vaak wel bepaalde dieren in mijn hoofd die ik graag zou tegen komen, maar het is altijd weer een verrassing wat zo'n tochtje me gaat opleveren.
In deze blog foto's die al weer enkele weken geleden gemaakt zijn maar die ik zelf toch de moeite waard vind om ze alsnog in een blog te plaatsen.

Er zijn soms grote groepen Kieviten te zien, vaak in gezelschap van Spreeuwen. Ik ben nogal gecharmeerd van de prachtige kleuren van een Kievit, die je het beste kan zien op een zonnige dag. Ik had die dag geluk dat de zon scheen, maar iets minder geluk dat de Kieviten nogal ver weg zaten. Ik besloot toch maar even te blijven en hoopte dat ze nog wat verder mijn kant op zouden komen en inderdaad kwamen er een paar op acceptabele afstand naar voedsel zoeken. Op de foto's die ik toen kon maken zijn de prachtige kleuren goed zichtbaar, evenals de kenmerkende kuif van de Kievit.

Op veel van mijn tochtjes heb ik de laatste tijd wel een groepje reeën gezien en dat was ook het geval op deze dag waarbij een viertal reeën rustig liep te grazen in de wei. Vroeger zag je ze zelden overdag, maar tegenwoordig is het eigenlijk heel gewoon als je deze dieren midden op de dag tegen komt.
Extra leuk is het als ze zoals hier over slootjes springen. De reeën liepen behoorlijk ver weg maar het heeft ook wel wat vind ik om ze mooi in hun omgeving te laten zien.

Bijna altijd zie ik ook wel Grote Zilverreigers, die vogels vervelen me ook nooit. Het is alleen wel erg jammer dat ze vaak zo schuw zijn, aan de andere kant maakt het de uitdaging ook wel weer groter om toch te proberen mooie foto's te krijgen, zonder overigens de boel onnodig te verstoren.
Soms lukt het om wat leuke foto's te maken, soms blijft het bij genieten van het kijken naar deze sneeuwwitte vogels en ook dat is prima. Vliegfoto's maken van vogels is een kunst apart, maar je kan er alleen maar goed in worden door veel te oefenen en ik neem iedere mogelijkheid te baat om dat te doen.
Bovenstaande foto's van de Grote Zilverreiger ben ik redelijk tevreden over, het zijn geen topfoto's maar passen wel in een natuurvariablog om te laten zien wat je onderweg tegen komt.

Meerkoeten zijn veel voorkomende vogels, overal waar er water is kom je vaak ook wel Meerkoeten tegen. In de winter vormen ze soms grote groepen en dat zal er ongetwijfeld mee te maken hebben dat je als groep minder kwetsbaar bent. In de zomer is dat een heel ander verhaal en zie je soms enorm felle gevechten tussen Meerkoeten, waarbij ze alles in de strijd gooien. Hierboven een eenling die aan het foerageren was, ik vind zelf ook de foto met de waterverplaatsing wel heel leuk.

Krent in de pap was die dag de Bruine Kiekendiefvrouw, die uitgebreid aan het jagen was. Heel mooie roofvogels zijn het die in Drenthe alleen te zien zijn als wintergast. Op de Waddeneilanden broeden ze nog steeds maar het is de vraag hoe lang nog want ze hebben het ontzettend moeilijk.
Iedere winter zie ik hier in de buurt toch wel een of meerdere paartje en daar geniet ik enorm van.

Ik heb al eerder foto's van dit vrouwtje laten zien en deze keer was ze ietsje dichterbij, nog steeds niet op een ideale afstand, maar ik ben best blij met deze foto's en ook al kan ik er helemaal geen foto's van maken dan vind ik het al een enorm plezier om naar de prachtige wijze van jagen te kijken.

Een Kiekendief vliegt in een soort lage schommelende glijvlucht over het land bij het foerageren, de staart wordt daarbij als een mooie waaier uitgespreid en als een "roer" ingezet.
Het schijnt dat de veren die het uilachtige uiterlijk van de Blauwe Kiekendief vormen er toe bijdragen dat deze vogel zeer goed kan horen en daardoor een prooi met de lange klauwpoten uit de dichte vegetatie of onder een sneeuwlaag vandaan kan plukken.
Echt genieten van deze dieren en ik hoop dat ik ze deze winter nog veel zal kunnen bekijken.
Meer lezen over de Blauwe Kiekendief zie deze blog

Kolganzen overwinteren weer volop in Nederland

2011-12-20T16:15:00.000+01:00

Nederland Ganzenland, zo is het momenteel gelukkig nog steeds....
Nederland is heel belangrijk voor ganzen als overwinteringsgebied en dat geldt ook in belangrijke mate voor Kolganzen. Het overgrote deel van de Kolganzen die Rusland en Siberië verlaten om elders te overwinteren komt naar Nederland, het gaat dan om tachtig tot negentig procent van de rond de zeshonderdduizend Kolganzen!

Kolganzen (Anser albifrons) zijn te herkennen aan de witte vlek op hun voorhoofd, die witte bles of kol heeft ze ook hun naam bezorgd. Maar natuurlijk hebben niet alle Kolganzen een witte vlek, dat zou te gemakkelijk zijn.

De juveniele Kolganzen beschikken (nog) niet over zo'n witte vlek op hun kop of hebben slechts een smal streepje wit.
Jonge Kolganzen met een ontbrekende witte vlek worden nogal eens voor Rietganzen aangezien.

Verder hebben de volwassen Kolganzen donkere dwarsstrepen op de buik, die ook in vlucht goed te zien zijn en dat maakt ze naast hun witte vlek op het voorhoofd, goed te onderscheiden van Grauwe Ganzen en Rietganzen.

Het is overigens nog niet zo simpel om ganzen goed uit elkaar te houden en de kenmerken goed te zien.
De lichtinval kan ze er totaal anders uit laten zien en vaak zitten ganzen ook nog op afstand en met grote groepen dicht opeen, zodat de verschillende kenmerken lastig of zelfs niet te onderscheiden zijn. Ik probeer vaak ook foto's te maken waar veel ganzen opstaan, zodat ik thuis nog eens rustig kan zoeken naar de diverse kenmerken en kan zien of er andere soorten tussen zitten.
Het is ook de moeite waard om met een verrekijker of liever nog met een telescoop groepen ganzen af te speuren op de verschillende soorten en of er zelfs zeldzame soorten tussen zitten.

Kolganzen zie je vaak op weilanden in grote groepen foerageren, daarnaast zoeken ze ook wel voedsel op akkers met bijvoorbeeld aardappelen of mais. Het is wat mij betreft altijd weer een genoegen om naar alle bedrijvigheid binnen zo'n ganzengroep te kijken en je ziet op de foto's hier boven ook heel goed dat je als vogelaar zelf ook nauwlettend in de gaten wordt gehouden.
Kolganzen kunnen een respectabele leeftijd bereiken, ze worden gemiddeld zo'n vijftien tot twintig jaar.

Kolganzen vliegen altijd in een V-formatie, de Rietganzen en Grauwe Ganzen doen dat ook wel, maar die vliegen ook in lange rechte lijnen en dat doen Kolganzen nooit.
De Kolganzen die ik op 10 december fotografeerde waren behoorlijk actief, steeds kwamen er groepjes van elders of stegen er kleine groepjes op om even verderop weer neer te strijken. Het gaf me mooi de gelegenheid om ook vliegfoto's te maken.
Meer lezen over Ganzen: Grauwe Ganzen , Nijlganzen , Grote Canadese Gans en Nijlgans , Grote Canadese Gans met jonkies

De eerste Wilde Zwanen weer gezien

2011-12-18T18:36:00.000+01:00

Ik had er al even naar uitgekeken, maar op 10 december heb ik de eerste Wilde Zwanen (Cygnus cygnus) van dit seizoen weer in mijn omgeving aangetroffen. Van de drie soorten zwanen, die we in de winter in Nederland kunnen aantreffen, komt de Wilde Zwaan het minst vaak voor.
Vanuit Scandinavie en Rusland komen hier ieder jaar zo'n twee tot drieduizend Wilde Zwanen overwinteren.

Wilde Zwaan

Wilde Zwanen en Knobbelzwaan

De twee Wilde Zwanen trof ik aan in een groepje Knobbelzwanen (Cygnus olor). Het gebeurt vaak dat Wilde Zwanen en ook wel Kleine Zwanen (Cygnus bewickii) zich aansluiten bij Knobbelzwanen. Het is daarom de moeite waard om met een verrekijker een groepje zwanen goed af te speuren welke soorten zich er in bevinden. Dat kunnen natuurlijk allemaal Knobbelzwanen zijn, maar als je geluk hebt kan daar dus ook best een andere soort tussen zitten.

Wilde Zwaan

Net als Knobbelzwanen blijven ook de paartjes van de Wilde Zwanen hun hele leven bij elkaar, dus de twee Wilde Zwanen die ik aantrof is ook ongetwijfeld zo'n hecht paartje.
Wilde Zwanen kunnen net als Kleine Zwanen zo'n tien jaar oud worden, dat is een stuk minder dan de Knobbelzwanen, die een leeftijd kunnen bereiken van wel vijftien tot twintig jaar.

Wilde Zwanen en Knobbelzwaan

Wilde Zwaan en Knobbelzwaan

De Wilde Zwaan is het makkelijkst te onderscheiden van de ongeveer even grote Knobbelzwaan door het verschil in kleur van de snavel. Verder staat een Wilde Zwaan vaker met een rechte hals, terwijl de Knobbelzwaan zijn hals vaak in een karakteristieke S- bocht houdt.

Wilde Zwanen

Kleine Zwanen

Het verschil met de Kleine Zwaan vind ik persoonlijk in het veld best lastig te zien. De Kleine Zwaan is best een stuk kleiner, maar ik vind het lastig om dat formaatverschil te zien. Ook heeft de Wilde Zwaan een langere hals dan de Kleine Zwaan. Een belangrijk verschil is ook de hoeveelheid geel aan de snavel, bij de Wilde Zwaan loopt dat door tot voorbij het neusgat en bij de Kleine Zwaan is er minder geel.

Wilde Zwanen

Vliegende zwanen vind ik een imposant gezicht, maar het opstijgen van die grote vogels is ook een belevenis om te zien. Het over land snelheid maken en daarbij die grote vleugels uitslaan, majestueuze dieren zijn het. Ik had al in de gaten dat ze wilden vertrekken, ik hoorde ze tegen elkaar keuvelen, wie weet hadden ze wel overleg dat ze dat turen van die fotograaf in die auto beu waren, wie zal het zeggen. Ze bezorgden me in ieder geval nog een paar mooie "opstijgfoto's".
Meer informatie over deze soorten zwanen, zie deze blog

Er zitten weer Ransuilen op de roestplek!

2011-12-13T16:13:00.001+01:00

Onlangs heb ik samen met mijn donderdagse wandelgenoten even gekeken of er inmiddels Ransuilen (Asio otus) op de roestplek in de buurt zouden zitten. En jawel hoor, ze hebben de naaldboom weer in bezit genomen om er overdag in te dutten. In eerste instantie zagen we er eentje zitten, die nieuwsgierig naar beneden loerde wie daar allemaal naar hem zaten te staren. Toen we de boom grondig bekeken, telden we uiteindelijk vier Ransuilen.
Alle foto's in deze blog zijn van de Ransuilen van de roestplaats, maar zijn al eerder gemaakt.

Toen ik onze Ransuilenvondst kenbaar maakte op Twitter, kreeg ik van SOVON een berichtje met daarin een link naar een artikel over het tellen van winterslaapplaatsen van Ransuilen in Nederland http://www.sovon.nl/default.asp?id=974 . Het blijkt dat de prachtige Ransuilen tot de snelst afnemende broedvogels van Nederland behoren. Dit is een reden voor SOVON om onderzoek te doen naar de winterslaapplaatsen (roestplekken) van de Ransuilen.

In de kerstvakantie van 24 december 2011 tot en met 8 januari 2012 wordt gevraagd om op zoek te gaan naar roestplekken van Ransuilen of om plekken te bezoeken waarvan je uit het verleden weet dat het als roestplek in gebruik is geweest. Daarnaast wordt gevraagd om als je zo'n plek weet of vindt om daar dan regelmatig te kijken en te tellen hoeveel Ransuilen je daar aantreft. In de link van SOVON staat een duidelijke toelichting.

Een Roestplek is het best te ontdekken door de vele braakballen die er onder liggen.
Die braakballen waren ook bij "onze" Ransuilenslaaplaats de aanwijzing dat er Ransuilen in de boom
aanwezig waren. In de vorige winter telden we op een gegeven moment zes Ransuilen. We gaan de komende winter regelmatig even een kijkje nemen en tellen hoeveel Ransuilen we kunnen ontdekken.

Het gebied waar je een winterslaapplaats van Ransuilen aantreft is meestal ook in gebruik door Ransuilen om er te broeden. Afgelopen zomer trof ik in het gebied een Ransuil aan toen ik stond te fotograferen bij de Bonte Vliegenvangers. Het is bekend dat er Ransuilen in het gebied hebben gebroed. Of de Ransuil die ik afgelopen zomer zag nu ook met een partner een broedpoging heeft gedaan weet ik niet, ik heb geen nest gezien.

Uilen zijn mooie en intrigerende dieren, ik vind het altijd bijzonder om een uil te zien en zo heel vaak gebeurt dat ook niet.
Mocht je zelf ook op zoek willen naar winterslaapplaatsen van Ransuilen of weet je een roestplek en wil je meewerken aan het onderzoek van SOVON kijk dan vooral even op de site van SOVON, waar je overigens nog veel meer interessante informatie over vogels kunt vinden.

De Grauwe Gans is de voorvader van de tamme gans

2011-12-11T16:22:00.000+01:00

Je kunt het je bijna niet voorstellen bij alle ganzendiscussies die er momenteel zijn, maar rond 1970 was de Grauwe Gans (Anser anser) een schaarse broedvogel in Nederland. Vanaf die periode was de Grauwe Gans een in aantal toenemende wintergast. Met het uitbreiden van natuurgebieden namen ook de broedaantallen van de Grauwe Gans langzaam maar zeker toe.
Momenteel zijn er zo'n 25.000 broedparen in ons land, ze broeden bijvoorbeeld in natuurgebied Diependal(Drenthe), waar ook zo'n prachtige vogelkijkhut staat en daar kun je de Grauwe Ganzengezinnetjes mooi bekijken. Daarnaast komen er ruim 40.000 Grauwe Ganzen overwinteren in Nederland.

De Grauwe Gans is de directe voorvader van de boerderijgans, de tamme gans. De Grauwe Ganzen hebben in mei/juni een legsel van 4-6 eieren. De jongen blijven vaak nog lange tijd bij de ouders.
Deze ganzen kunnen 15- 20 jaar oud worden.

Grauwe Ganzen hebben volledig oranje snavels en oranje/roze poten.Wat verder opvalt aan de Grauwe Gans zijn de lichtgrijze voorvleugels, dat lichtgrijze wordt een meer vale grijs/bruine kleur als de veren slijten.
Fel licht zorgt voor extra licht/donker contrast en dat is op de foto's van deze blog mooi te zien.

Ik ben best blij met de vliegbeelden die ik van deze ganzen heb kunnen maken. Je kunt dat soort beelden niet echt tot in de puntjes voorbereiden. Ik had me weliswaar opgesteld bij een akker waar al ganzen zaten en waar ik ook de foto's van de nijlganzen had gemaakt, maar je kunt geen ganzen op afroep laten aanvliegen.

Bij het maken van dit soort beelden moet je dus ook een beetje geluk hebben en dat had ik volgens mij ook. Het licht was mooi en de ganzen vlogen fraai aan. Overigens kun je zien dat de lichtinval bij deze serie wel verschillend is en dat het niet bij iedere foto lukte om alles optimaal uit te lichten.

Vrijwel meteen na het landen ging de meerderheid van het groepje Grauwe Ganzen met de kop in de veren om een dutje te doen en zoals altijd bleef er ook minstens een gans op wacht staan om te speuren naar gevaren. Bij de wakkere gans kun je het kenmerkende verenpatroon van de hals zien met de gleuven waardoor ze een dikkere hals hebben dan andere ganzen.

De wereld van de vliegen(1) - Strontvliegen en Bijvliegen

2011-12-09T12:15:00.000+01:00

Als je de euvele moed hebt om je te begeven in de wereld van de insecten, weet je nog niet waar je aan begint. Als vogelaar is het al knap als je een paar honderd soorten vogels uit elkaar kan houden en daar zitten best wat vogels tussen die zeer op elkaar lijken en dus makkelijk te verwarren zijn, ik ben zelf nog lang niet zover dat ik ze allemaal feilloos kan herkennen.
Als je echter insecten wilt benoemen kom je aanzienlijk meer soorten tegen, die ook nog eens veel lastiger te determineren zijn, sommige soorten zijn alleen door specialisten onder een microscoop te determineren. In deze blog twee soorten vliegen.

Ik vind insecten erg boeiende dieren vanwege hun gedrag maar vooral ook vanwege hun uiterlijk. Ik vind ze heel leuk om te fotograferen en ik ben regelmatig verbaasd als ik zie hoe bijzonder een insect is als ik een macrofoto heb gemaakt. Vaste bezoekers van mijn blog weten wel dat ik ook graag wil weten wat ik heb gefotografeerd. Om achter de naam van een insect te komen maak ik gebruik van allerlei bronnen. Zo heb ik inmiddels een hele verzameling natuurgidsen over insecten, verder zoek ik op internet op allerlei sites.
Hierboven een Strontvlieg met de naam Scatophaga stercoraria. Deze Scatophaga stercoria onderscheidt zich van een gelijkende soort door de zwarte antennes op de kop.

De andere soort, Scatophaga furcata, heeft gele antennes en lijkt verder precies op de Scatophaga stercoria. Nu ik weet dat er dus twee gelijkende soorten zijn vind ik het leuk om te kijken met welke soort ik te maken heb en ik zal bij het maken van foto's dan ook proberen om zeker een foto te maken waarop de antennes zichtbaar zijn. Eigenlijk moet ik bij de Scatophaga furcata er nog cf voor zetten dus cf Scatophaga furcata dat cf betekent zoiets als komt in de buurt van... en dat houdt weer in dat je er niet helemaal zeker van bent, maar het komt het meest in de buurt. Ja zo gaat dat dus met het benoemen van insecten, voor een leek is het vaak net met zekerheid te benoemen...

Strontvliegen (Scatophaga) komen eigenlijk overal voor, maar vooral in graslanden met koeien.
Het vrouwtje strontvlieg legt haar eitjes in de mest van de koeien. De larven die uit de eitjes komen ontwikkelen zich in de de koeienmest.
Strontvliegen bezoeken bloemen om nectar op te zuigen, maar ze vangen ook wel andere insecten, die ze met hun korte puntige zuigsnuit leegzuigen. Hier boven een Scatophaga fucata die een langpootvlieg te pakken heeft en aan het leegzuigen is als was het een milkshake...

Bijvliegen (Eristalis) behoren tot de familie van de Zweefvliegen (Syrphidae), waarvan we in Nederland meer dan 250 soorten kennen.
Deze Bijvliegen worden ten onrechte vaak aangezien voor bijen of hommels. Op bovenstaande foto een Blinde Bij (Eristalis tenax), dit exemplaar heeft de ogen aan elkaar zitten, hetgeen betekent dat dit een mannetje is, bij vrouwtjes staan de ogen ver uiteen en raken elkaar niet.

De Blinde Bij heeft meestal een oranje tekening op het achterlijf, maar er zijn ook exemplaren die helemaal zwart gekleurd zijn. Zo'n variatie in kleuren maakt de herkenning van een soort er weer niet gemakkelijker op en al die variaties vind je niet in een natuurgids terug.
Wat dat betreft is het fijn dat er sites zijn zoals www.waarneming.nl waar je foto's naar een forum kunt sturen.
Via Twitter heb ik Ruud van der Weele @rvdweele leren kennen, die als entomoloog vliegen bestudeert en determineert. Hij heeft op Twitter de missie om meer mensen enthousiast te maken voor vliegen en daar maak ik graag gebruik van. Een aanrader om hem te volgen op Twitter als je meer van vliegen wil weten! En als je ook wespensoorten interessant vindt, volg dan ook Ries van der Hout @warmoezer.

De Kegelbijvlieg (Eristalis pertinax) onderscheid zich van andere bijvliegen door gele voortarsen (poten) en dankt zijn naam aan het achterlijf dat vooral bij de mannetjes duidelijk kegelvormig is. Hierboven een vrouwtje dat zich uitgebreid aan het poetsen was.

Bij de poetsbeurt hoorde blijkbaar ook het controleren of de legbuis, waarmee het Kegelbijvrouwtje haar eieren legt nog wel werkte. Op bovenstaande foto's zie je haar legbuis uitschuiven als een soort
drietrapsraket, mooi bij deze foto's vind ik de schaduw die er ook nog eens van de legbuis wordt afgebeeld, dat geeft dit fenomeen nog wat extra accent.

Als je een foto van een dier wil gebruiken voor determinatie, is het wel belangrijk dat je weet welke onderdelen je dan in ieder geval op de foto moet hebben.
Op bovenstaande foto kan je nog wel vaststellen dat het om een Bijvlieg(Eristalis) gaat op grond van het achterlijf, maar welke soort kan je niet zien omdat de poten er niet opstaan en daardoor kan je de kleur daarvan niet zien. Zwarte voortarsen zou een Blinde Bij zijn en gele voortarsen een Kegelbijvlieg, maar dat kan je hier dus niet goed zien...
Foto's maken voor determinatie vergt dus kennis van de belangrijkste kenmerken van een soort en zo is een mens nooit uitgeleerd en valt er steeds weer wat te ontdekken en uit te zoeken!

Buizerds verjaagd door Kraaien

2011-12-06T14:04:00.000+01:00

Buizerds en kraaiachtigen zijn geen vrienden van elkaar. Regelmatig kun je ze zien bakkeleien met elkaar in de lucht en altijd is het dan zo dat de Kraaien de Buizerds uit hun omgeving proberen te verdrijven.
Onlangs stond ik bij een akker waar ik Nijlganzen en Grauwe Ganzen observeerde en fotografeerde.
Op een gegeven moment streek er ook een enorme groep kraaiachtigen neer in de bomen bij de akker.

Daar zaten ook een paar Buizerds en dat was iets wat de groep Kraaien en Roeken niet op prijs stelde en dus werd het de Buizerds duidelijk gemaakt dat ze op moesten krassen.
Tegen zo'n overmacht aan tegenstanders waren de beide Buizerds niet op gewassen en dus gingen ze er vandoor en wel recht op mij af!

Ja soms heb je geluk en zit je net op het goede moment op de juiste plaats...
De camera had ik al in de aanslag voor de ganzen en dus kon ik zo overschakelen op de Buizerds.

Een prachtige donkere Buizerd kwam met krachtige slagen nog steeds regelrecht mijn kant op en ik kon hem mooi oppakken met mijn fototoestel. Een prachtig gezicht was het hoe deze grote roofvogel rap dichterbij kwam.

Opeens leek hij zich bewust te zijn van dat mens die een enorme lens op hem richtte, je ziet hem ook even kijken en daarna verlegde hij zijn koers een heel klein beetje, zodat hij uiteindelijk vlak voor mij voorbij vloog en uit het bereik verdween.
Ik vond het een prachtige belevenis om deze roofvogel zo dichtbij langs te zien vliegen en ben erg blij met de foto's die ik er aan over heb gehouden.

En de Kraaien, ja die vierden victorie in de Boomkruinen en kwamen uiteindelijk tot rust evenals mijn hartslag die langzamerhand weer in zijn normale ritme terugkeerde.

Sterrenschot is een merkwaardig fenomeen

2011-12-04T09:32:00.000+01:00

Het is leuk als mensen in je omgeving weten dat je bijzonder geïnteresseerd bent in de natuur en je betrekken bij de dingen die ze zelf in de natuur tegen komen. Zo krijg ik van Hannie regelmatig een foto toegestuurd met de vraag of ik weet wat ze op de foto heeft gezet.
Zo stuurde ze me onlangs ook weer foto's toe met daarop een wat onsmakelijk ogend geleiachtig spulletje en of ik haar kon vertellen wat het was.

En inderdaad wist ik wat het was, maar ik kon eerst niet op de naam komen, ik kwam niet verder dan
.....schot tja en als je alleen de tweede helft van de naam weet kan je het ook niet opzoeken. Maar na enig gepieker en gedenk ging het laatje in mijn hoofd toch open en kwam de naam tevoorschijn: Sterrenschot!

Sterrenschot is een merkwaardig fenomeen, dat je vanaf het voorjaar tot in de late herfst in de natuur kan aantreffen. Sterrenschot, dat ook wel Heksensnot wordt genoemd is een geleiachtige substantie.
Het bestaat uit de eierstokken en eieren van een vrouwtje pad of kikker.

Zo'n kikker of pad is opgegeten door bijvoorbeeld een Reiger, Buizerd, Vos of Bunzing.
In de maag van zo'n predator(roofdier) beginnen die eierstokken en eitjes op te zwellen en daar krijgt het dier die ze heeft opgegeten last van, zodat hij de onverteerbare delen weer uitbraakt.
De kans dat je dit fenomeen nu nog zult zien wordt steeds kleiner nu de kikkers en de padden gaan wegkruipen, maar het is zeker de moeite waard om volgend jaar vanaf het voorjaar eens extra op te letten of je ook Sterrenschot kan ontdekken...

De Nijlgans is een kleurrijke vreemdeling

2011-12-01T16:56:00.000+01:00

De Nijlgans is een vogelsoort die hier van oorsprong niet thuishoort, maar die zich hier zeer thuis voelt en de afgelopen jaren explosief is toegenomen in aantal. De vogel heeft zich hier kunnen vestigen doordat hij vanuit parken en privébezit in de natuur terecht is gekomen.

Toen ik enige jaren geleden serieus begon te vogelen was de Nijlgans nog een bijzondere verschijning, maar nu kom je ze bij mij in Drenthe overal tegen. In Nederland zijn er nu zo rond de 5000 broedparen. Voor een beginnend vogelaar is de Nijlgans een fijn dier, want je kan hem amper met een andere soort verwarren en ook in de vlucht zijn ze door hun opvallende grote, witte vleugelvlekken goed te herkennen.

Meestal zie je de Nijlgans in paartjes in de natuur rondstappen op de akkers en weilanden. Het zijn ganzen die overwegend beige van kleur zijn, een kleur waardoor ze op een akker amper opvallen, zeker als je ze vanuit de verte bekijkt.
Als je ze echter beter bekijkt zie je dat ze veel meer kleuren bevatten met onder andere mooi roodbruin en groen in de vleugels. Ze staan vaak rechtop op hun lange knalroze poten en hebben ook een roze snavel, verder vallen de roestbruine ringen rond de ogen op.

Zo tegen de herfst stappen ze tijdelijk van hun behoorlijk territoriale gedrag af en zie je dat, net als de andere ganzen, ook de Nijlganzen grote groepen gaan vormen. Vorig jaar zat er in de buurt een groep van zo'n 80 Nijlganzen en ook nu verzamelt zich op de akkers weer een flinke groep in dezelfde omgeving. Op de bovenstaande foto's zie je ook hoe groot de invloed van licht is op de kleur van de vogels, zonder zonneschijn lijken ze veel donkerder en grijzer dan op de eerste foto's van de blog.

Ik vind het echt geweldig om bij een akker te staan met de auto en dan het gedrag van ganzen te observeren. Het is mooi om te zien hoe steeds een paar ganzen op wacht staan en de omgeving in de gaten houden terwijl de rest loopt te foerageren of wat ligt te slapen. En ik geniet er ook enorm van als er groepjes ganzen komen aanvliegen om zich aan te sluiten bij de groep op de grond.

En niet alleen het kijken is mooi, ik vind het geluid van al die met elkaar communicerende ganzen ook prachtig. Je hoort van verre al dat er nieuwe ganzen aan komen vliegen, die roepen hun soortgenoten al toe dat ze er aan komen. Vanaf de grond wordt door al aanwezige ganzen dan weer terug gegakt, dat men dat al dan niet op prijs stelt....
En ja, zo heb ik daar mijn eigen fantasie bij over wat er heen en weer allemaal wel niet gezegd wordt en daar vermaak ik me dan moeiteloos een paar uur kostelijk mee!

Groene Stinkwants doet zijn naam eer aan

2011-11-29T14:22:00.000+01:00

De Groene Stinkwants(Palomena prasina) is een van de meest bekende en ook meest algemeen voorkomende wantsen. Er komen in Nederland meer dan 600 soorten wantsen voor, toch valt het niet mee om ze te zien want ze hebben vaak een enorm goede camouflagekleur.

Ook de Groene Stinkwants valt met zijn heldergroene kleur amper op, als hij op een blad zit. De wants is vooral te vinden op bomen en struiken en schijnt een voorkeur te hebben voor de Hazelaar en de Braam. Ze leven van plantensappen die ze met hun steeksnuit uit bomen en struiken halen.

Waar de Groene Stinkwants zijn Nederlandse naam aan te danken heeft wordt je al snel duidelijk als je de euvele moed hebt om zo'n diertje aan te raken; het diertje scheidt een vieze onaangenaam ruikende geur af en ik heb gemerkt dat je die geur ook niet zomaar met water en zeep weer van je handen wast,
ja, ervaring is de beste leermeester....

De vieze geur scheidt de wants af als verdedigingsmiddel, maar hij laat sowieso overal een stinkende stof achter, die niet alleen vies ruikt maar ook afschuwelijk smaakt. En ja, ook daar heeft Natuurkieker ervaring mee. Wie een Braamstruik heeft, heeft mogelijk ook wel eens gehad dat je een heel mooie rijpe Braam ziet hangen, die je niet kan weerstaan en lekker op wil eten. Echter dan blijkt ie om de een of andere reden zo afgrijselijk te smaken dat je hem acuut weer uitspuugt. De reden van die vieze smaak is de Groene Stinkwants, die er zijn gore stofje op heeft achtergelaten.

De wantsen hebben een onvolledige gedaanteverwisseling, dat betekent dat de onvolwassen nimf, die uit het ei komt eerst een paar keer moet vervellen voor hij een geslachtsrijpe volwassen wants is.
Bij de Groene wants hebben de jongste wantsen naast groen ook veel zwarte kleur en bij iedere vervelling worden ze meer groen.

En dan denk je mooi, die wants herken ik: groen en stinken = Groene Stinkwants, kom je opeens een wants tegen die er qua uiterlijk precies op lijkt maar bruin van kleur is...
Het blijkt ook de Groene Stinkwants te zijn, het is namelijk zo dat deze wantsen in de 1-2 weken voor ze op zoek gaan naar hun winterschuilplaats verkleuren van groen naar bruin.
In het voorjaar worden ze vervolgens weer groen van kleur, waarom ze verkleuren weet ik niet, maar ik kan me voorstellen dat het is omdat ze dan minder opvallen, immers in de winter is de kleur bruin meer aanwezig dan de kleur groen.

De herfst geeft een serenade in GEEL...

2011-11-27T15:16:00.000+01:00

Op 13 november maakte ik een ritje in de omgeving en kwam toen dit prachtig gele veld tegen.
Het leek wel lente, zowel wat kleur betreft als ook door de prachtige zachte weersomstandigheden.

Het gewas is Gele Mosterd (Sinapis alba), het lijkt veel op Koolzaad en ik dacht zelf ook dat het dat was, maar gelukkig was er iemand uit de agrarische sector die me tijdig corrigeerde en vertelde dat het Gele Mosterd is. Het wordt veel gebruikt als groenbemesting en wordt dan ingezaaid op land waar de vorige gewassen laat worden geoogst.

Ik vond het een geschikte plek om eens weer wat te oefenen met het maken van landschapsfoto's.
Landschappen mooi en boeiend vastleggen vind ik nog steeds een moeilijk onderdeel van de natuurfotografie, maar je leert dat het beste door er mee aan de slag te gaan.
Het donker van de boomsilhouetten met het zonnige geel van het gewas op het land vond ik een heel bijzondere combinatie.

Het bloed kruipt echter waar het niet gaan kan en toen ik een Kegelbijvlieg (Eristalis pertinax) op de Gele Mosterd zag zitten moest ik daar toch de camera op richten.
Ik vind het wel bijzonder dat er op 13 november nog echt veel vliegen te zien waren.

Hierna me toch nog even weer op het landschap gericht deze opnamen zijn gemaakt met de 300mm samen met de 1.4 converter, niet de meest voor de hand liggende lens voor landschappen. ik vond het zelf wel mooi dat de bomen met hun mooie kale takken zo wat gedetailleerder vastgelegd konden worden.

Tot besluit van deze gele herfstblog het vogeltje dat er de oorzaak van is dat ik serieus ben gaan vogels kijken, de Geelgors.
Momenteel zie je in mijn omgeving, in Drenthe, weer hele groepen Geelgorzen samen met onder andere Vinken en Ringmussen over de akkers trekken. Je moet echter wel verdraaid goed kijken om ze te kunnen ontdekken, want ze lijken als het ware op te gaan in hun omgeving en dat is toch merkwaardig, als je ziet hoe fel geel dit vogeltje is.

Roofvogels in hun natuurlijke omgeving

2011-11-25T07:52:00.000+01:00

De herfst en winter zijn een prima periode om eens extra te letten op roofvogels. In het begin van de herfst zijn er veel roofvogels die doortrekken naar het zuiden en met wat geluk kom je exemplaren tegen die hier even een tussenstop maken. Ook komen heel wat roofvogels vanuit het noorden naar Nederland om hier de winter door te brengen. In de late herfst en de winter zijn er dus grotere aantallen roofvogels in ons land te bewonderen.

Het is uiteraard leuk om die roofvogels dan ook te kunnen vastleggen en liefst zo close mogelijk.
Een roofvogel laat zich echter lang niet altijd even makkelijk benaderen en dat was ook de ervaring van de afgelopen weken. Het lukte me wel om foto's te maken van wat grotere afstand en ik bedacht me dat ik eigenlijk weinig aandacht besteed aan foto's van vogels in hun omgeving, daar wil ik met deze blog wat aan gaan doen. De vliegbeelden hier boven zijn van een vrouwtje Blauwe Kiekendief, die maar niet dichterbij kwam dus met deze vliegbeelden moet ik het voorlopig doen, maar ze is er nog wel een tijdje. Voor een mooie foeragerende Blauwe Kiekendiefdame zie deze blog

Het mooie van roofvogels is dat ze vaak in dezelfde omgeving blijven jagen, zolang er tenminste voldoende voedsel te vergaren valt. Bovenstaande Buizerd kwam ik ergens tegen en kon toen in eerste instantie alleen de bovenste foto maken, nogal ver weg, maar wel op een mooi paaltje met riet er bij en koeien in de mistige achtergrond. Een dag later ben ik er weer naar toe geweest en zat dezelfde Buizerd wat dichterbij en had ik er ook wat fraaier licht bij.

Ook het vrouwtje Blauwe Kiekendief heb ik inmiddels meerdere keren bezocht, haar partner is er ook wel maar die zit steeds op zo grote afstand, dat ik zelfs met mijn 500 mm geen fatsoenlijke foto kan produceren, maar zo blijft er ook nog wat te wensen over. Op bovenstaande foto's kwam opeens de mist opzetten en dan krijg je foto's met een heel andere sfeer, ik vind het zelf eigenlijk best leuk en voor het verschil de bovenste foto die ik maakte vlak voor de mist.

Hier boven zit een Buizerd in een boom in de late middag, waarbij de lucht al een beetje rood begint te kleuren. Geen details zijn er te zien en toch kan je zien aan het silhouet dat het een Buizerd is. Bij deze foto vind ik het extra leuk dat er geen bladeren meer aan de boom zitten maar slechts kale takken.

Tja, tot besluit dan toch een Torenvalk die ik in februari van dit jaar heel mooi kon vast leggen tegen een prachtig roodgekleurde lucht, die wonderwel paste bij het mooie verenkleed van de Torenvalk.
Ik ben tevreden met mijn foto's uit deze blog, maar hoop toch ook nog kansen te krijgen om roofvogels zo mooi gedetailleerd op de foto te kunnen zetten als deze fraaie Torenvalk.
Voor tips om roofvogels te fotograferen zie deze blog.

Mistig herfstweer in Drenthe

2011-11-22T20:33:00.001+01:00

Met al die mist in de afgelopen tijd ontkom ik er niet aan dat ik ook een blog plaats met
foto's waarbij het mistig weer is. Mist en herfst hoort toch ook wel een beetje bij elkaar, het liefst willen we natuurlijk volop zon die schijnt op de warme herfstkleuren, maar ook de dagen met mist geven het landschap toch een karakteristieke aanblik.

Ik ben er niet speciaal op uit geweest om landschapsfoto's te maken, maar als ik de mogelijkheid heb ga ik de natuur in en dan trek ik me van het weer niet zoveel aan, tenzij het de hele dag stortregent, dan haak ik af. Bovenstaande beelden zijn dus ook niet met een vooropgesteld plan gemaakt, maar al rondrijdende kwam ik het tegen en ik vond het mooie landschappen.

Bovenstaande Schotse Hooglanders heb ik wel doelbewust op gezocht en hoopte dat ze zich bij de bomen zouden ophouden. De combinatie van mist met de contouren van de boom en die koeien met kun grote horens leek me een mooi onderwerp.

Zo opeens werd het een poosje gewoon helder weer en juist op dat moment stak er een groepje van vier reeën de weg over. Volgens mij zagen ze mij helemaal niet en ze liepen heel rustig, eenmaal op de maisakker aangekomen veranderde dat en zetten ze de spurt er in, maar wel mooi in mijn richting.
Beetje ver weg, maar ik ben blij met deze actiefoto's en zo vaak zie ik deze dieren de laatste tijd niet.

En ja ook van dichtbij is er altijd wel weer iets dat de aandacht vraagt en zo zag ik deze "sigaar", de Lisdodde. Ik heb hem er met verschillende lichtinval opgezet en tegen een inmiddels weer mistiger wordende omgeving en met een beginnende zonsondergang. De foto's zijn overigens gemaakt met de
300mm en 1.4 converter, een combinatie waar ik graag gebruik van maak.

De lucht kleurde steeds meer rood en dat geeft een mistig landschap dan ook een kleurrijkere aanblik.
Een heerlijke combinatie vind ik dat, mist met het licht van de zonsondergang...

En als de lucht dan echt vurig gekleurd is en er vliegt dan een groepje Ganzen gakkend voorlangs, dan is het plaatje toch compleet. Een mooie afsluiter dacht ik zo van dit mistige herfstblog.

Dieren in Vietnam

2011-11-21T16:13:00.001+01:00

Vietnam schijnt een land te zijn dat zeer rijk is aan bijzondere flora en fauna.
Nu Anne en Nhan daar twee maanden zijn, hebben ze beloofd om speciaal voor Natuurkieker
aandacht te schenken aan de dingen die ze daar tegen komen op het gebied van de natuur.

Zo stuurden ze een paar prachtige foto's van een fraaie libel, ik heb geen idee van de naam en ik heb gelezen dat ook heel veel insecten in Vietnam nog helemaal niet beschreven zijn. Mocht iemand wel weten hoe deze Libel heet, dan hoor ik dat natuurlijk graag.

In een vorige blog heb ik al een kikker laten zien en nu stuurde Anne me een foto van een andere kikker, volgens haar is het een soort boomkikker en aan de tenen te zien denk ik dat ze gelijk heeft. Hij zit weliswaar op de rand van een pan, maar ze hebben hem niet opgegeten. Ze hadden daar nog geen kikkers op het menu gehad, maar hadden op de markt wel een soort kikkers of padden zien liggen, ze worden er dus wel gegeten.

Tot besluit van deze blog een joekel van een spin. Ik hoor tot de categorie mensen die het niet zo heeft op spinnen en daarentegen ben ik niet bang voor muizen. Altijd grappig om te ontdekken dat die twee dingen niet samen gaan, of iemand is bang voor spinnen of hij is het voor muizen en nooit bang voor beide...

Deze spin is ver weg, en voor een spin op een foto zit ik niet te griezelen hoor. Hij is mooi door Anne en Nhan op de foto gezet met ook eens een bankpas er bij om te laten zien hoe groot hij is...

Onze wereldreizigers hebben deze foto's gemaakt in Ho Chi Minh City, uiteraard niet de meest natuurlijke omgeving en ik ben benieuwd wat ze ons nog zullen laten zien als ze wat meer op het platteland komen.
Wil je ze op hun eigen blog volgen dan kan dat natuurlijk ook, ze hebben bijvoorbeeld een interessante blog geplaatst over koffie, kijk maar op Nhan en Anne in Vietnam

Grote Zilverreiger verschalkt muisjes

2011-11-19T21:24:00.000+01:00

Onlangs was ik getuige van een Grote Zilverreiger die druk aan het jagen was op muisjes en dat ging hem goed af,in redelijke korte tijd zag ik hem zeker drie muisjes scoren. In de buurt had een Blauwe Reiger hetzelfde plan, maar dat was volgens mij een jong nog wat onervaren exemplaar, die het prooien vangen duidelijk nog wat beter moest leren.

Als ik een Grote Zilverreiger zie verbaast het me steeds weer hoe het kan dat er een vogel in de natuur rondloopt die voorzien is van zo'n opvallende sneeuwwitte kleur, waardoor het dier al van grote afstand is waar te nemen. Als er echter sneeuw ligt is ie natuurlijk wel enorm in het voordeel... nou ja hoe het ook is, ik vind het prachtige vogels.

Iedere keer als de Grote Zilverreiger een muisje wist te vangen kwam de Blauwe reiger er met grote vleugelslagen aangevlogen en probeerde dan te vergeefs een hapje te bemachtigen. Een kansloze missie uiteraard, maar wel een prachtig schouwspel waar ik erg van heb genoten.

Een en ander speelde zich helaas wel behoorlijk ver bij me vandaan af, zodat ik zelfs met 700mm brandpuntsafstand nog flink heb moeten croppen, voordeel is dat je zo een serie krijgt waarbij je de dieren wat meer in hun omgeving ziet. Ik had eigenlijk wel graag iets minder afstand gehad, maar mogelijk krijg ik nog wel een herkansing nu er toch zeker een vijftal Grote Zilverreigers in mijn omgeving lijken te gaan overwinteren.

En iedere keer was het weer hetzelfde liedje, de Grote Zilverreiger, die weer met succes een muisje uit het gras wist te plukken en en de Blauwe Reiger, die dan weer een vergeefse poging deed om de muis die reeds lang in het strotje van zijn rivaal was verdwenen nog te bemachtigen.

Uiteindelijk gaf de Blauwe Reiger het op en ging ineengedoken bij een watertje zitten en ik heb hem er niet op kunnen betrappen dat ie alsnog iets eetbaars heeft kunnen vangen.
De Grote Zilverreiger bleef statig in de wei rondstappen en was dus meerdere malen succesvol.
Een mooi middagje was het, waarbij ik nog meer soorten vogels tegenkwam, maar die komen aan bod in andere blogs.